Rok 2026 wysyła sygnały ostrzegawcze niemal z każdego sektora i każdej klasy aktywów, czyniąc to z alarmującą, choć przerażająco ignorowaną jasnością. Długoterminowe uzasadnienie dla inwestowania w złoto nie mogłoby być bardziej oczywiste, niezależnie od naturalnych korekt cenowych w krótkim okresie. Gdyby globalne warunki finansowe nie były poza tym tak niepokojące, ten historyczny moment byłby wręcz fascynujący. Analiza poszczególnych rynków pokazuje jednak, że zamiast fascynacji dominuje dziś niebezpieczne lekceważenie faktów, które układają się w spójny, ponury obraz.
Najważniejszym, a zarazem najbardziej niezrozumianym sygnałem roku jest zachowanie rynku obligacji. Globalny rynek obligacji o wartości 145 bilionów dolarów jest o 20 bilionów większy niż globalny rynek akcji, a mimo to pozostaje mniej rozumiany, choć jako wskaźnik odniesienia jest o wiele ważniejszy. Ten pozornie nudny rynek przepowiada historyczny kryzys zadłużenia państwowego, który już teraz rozgrywa się przed zbyt wieloma zamkniętymi oczami. Rentowności państwowych papierów dłużnych – brytyjskich, amerykańskich, niemieckich, włoskich czy japońskich – wspinają się do najwyższych poziomów od dziesięcioleci.
Dlaczego rosnące rentowności to najgroźniejszy sygnał roku?
Rentowności rosną wtedy, gdy popyt, cena oraz zaufanie do obligacji rządowych szorują po dnie. To umierające zaufanie ma wiele wspólnego z globalnym zadłużeniem przekraczającym 360 bilionów dolarów oraz długiem publicznym USA, który osiągnął kompromitujący pułap 40 bilionów dolarów. W praktyce czyni to z Ameryki jednego wielkiego złego dłużnika, traktowanego przez wierzycieli z coraz większą podejrzliwością.
Pierwszy powód jest prosty: kredytodawcy żądają premii za ryzyko. Rentowność amerykańskich obligacji dziesięcioletnich wzrosła o 75 punktów bazowych w ciągu zaledwie kilku miesięcy, mimo że Rezerwa Federalna nie podniosła jeszcze stóp procentowych w 2026 roku. Fed na oczach wszystkich traci kontrolę nad swoim rynkiem obligacji, co ma ogromne znaczenie, bo rosnące rentowności oznaczają rosnące koszty obsługi długu, których uzależnione od długu narody nie są już w stanie udźwignąć.
Drugi powód to przewaga sprzedających nad kupującymi. Ojczyzna światowej waluty rezerwowej bezradnie przygląda się, jak dotychczasowi nabywcy jej kluczowych papierów dłużnych gwałtownie stają się sprzedającymi. Chiny posiadały niegdyś ponad 1,3 biliona dolarów w amerykańskich obligacjach, dziś mniej niż 650 miliardów. Japonia, największy na świecie posiadacz amerykańskiego długu, sprzedała w pierwszym kwartale 2026 roku więcej obligacji niż w ciągu poprzednich czterech lat.
Trzeci powód sprowadza się do czystej, brutalnej matematyki. Ameryka wydaje połowę swoich rocznych dochodów z podatków na same odsetki od istniejącego zadłużenia. Notuje przy tym nie do utrzymania deficyt na rachunku obrotów bieżących na poziomie 7% i dopisuje rocznie 2,5 biliona dolarów nowego długu do bilansu przypominającego republikę bananową. Lukę między dochodami a wydatkami można zapełnić jedynie kolejnymi bilionami zdegradowanych, wyklikanych myszką dolarów.
CYNICZNYM OKIEM: Państwo zachowuje się jak bywalec baru, który płaci za stary rachunek nowym kredytem, a potem dziwi się, że barman patrzy na niego krzywo i żąda zaliczki z góry.
Ten przybierający na sile kierunek rozwadniania waluty wyjaśnia, dlaczego indeks DXY nie potrafi przebić poziomu 100 pomimo gwałtownie rosnących rentowności. Powolna, lecz stale przybierająca na sile spirala śmierci walut papierowych jest fascynująca, oczywista, a mimo to całkowicie ignorowana przez obecnych łowców okazji na rynku akcji. To jednocześnie idealna sytuacja dla złota, które świat nadal lekceważy, opierając się na krótkoterminowych ruchach cenowych zamiast na historycznym zrozumieniu tematu.
Czy historia z lat siedemdziesiątych właśnie się powtarza?
Sztuczna płynność, która nadejdzie, by rozwiązać kryzys obligacji, jest niemal lustrzanym odbiciem ery z lat 1970-1980. Wtedy dolar stracił połowę swojej siły nabywczej, a złoto skoczyło z 35 do 850 dolarów za uncję. Tamten schemat nie realizował się jednak w linii prostej, bo w połowie dekady dochodziło do wyprzedaży, które odsiały spekulantów, ale inwestorom długoterminowym przyniosły pokoleniowy majątek.
Niedawne spadki cen złota nie są więc niespodzianką w obrębie długiego cyklu wzrostowego. Wartość i znaczenie złota zostały potwierdzone przez przymusową sprzedaż w celu wygenerowania potrzebnej płynności w czasach kryzysu, od państw po zarządzających funduszami. Takie zachowanie potwierdza, a nie umniejsza rosnącą pozycję kruszcu w nadchodzących latach i cyklach.
Wielu inwestorów wciąż jednak podąża za tradycyjnym myśleniem, że nieprzynoszący zysku kawałek skały jest mniej imponujący niż wysokooprocentowana obligacja państwowa. Obligacje są wysokooprocentowane tylko dlatego, że nikt ich nie chce i są zepsute, a jedynym sposobem na ich naprawienie jest dewaluacja samej waluty służącej do mierzenia ich rzekomo wyższych rentowności. Taka logika sprawia, że z powodu wyżej oprocentowanych drzew nie dostrzega się lasu słabnącej waluty.
Tymczasem amerykański rynek akcji przeczy rozsądkowi, wycenie i logice. Biorąc pod uwagę dosłownie każdy wskaźnik, indeks S&P jest makabrycznie przewartościowany, a inwestorzy płacą maksymalne ceny za bezprecedensowe ryzyko wyceny przy historycznie minimalnych dochodach z dywidend. Dzieje się to w momencie, gdy nastroje konsumentów osiągają najniższe poziomy odnotowane przez Uniwersytet Michigan, a wskaźniki opóźnień w spłatach kart kredytowych w USA przekraczają 12%.
Jak zwykle, wieloryby z Wall Street uwodzą detaliczny plankton ku jego cyklicznej zgubie, pompując ceny akcji na plecach naiwnych, zanim grube ryby zrealizują zyski w przededniu krachu. Słynny wskaźnik Buffetta, mierzący kapitalizację rynku akcji w relacji do PKB, nigdy nie był wyższy w potwierdzaniu tego ryzyka.
Jeszcze bardziej wymowny jest jednak prosty fakt, że Berkshire Hathaway mądrze siedzi na prawie 400 miliardach dolarów w gotówce, a wyrocznia z Omaha wprost usuwa się z linii strzału.
Co dzieje się, gdy nawet oficjalna matematyka jest fałszowana?
Tragedia indeksu S&P 500 polega na tym, że napędzany przez dziesięć spółek przestał już być rynkiem akcji. Żyje koncepcją pokusy nadużycia, według której złe wiadomości to dobre wiadomości, ponieważ zawsze czeka potężny strumień płynności z Fed, by wyjść naprzeciw potrzebom. Każdy dołek jest dziś postrzegany jako preludium do odbicia w kształcie litery V, dzięki uprzejmości instytucji, która nie jest ani federalna, ani nie posiada rezerw.
Ten nieuczciwy szyld to jednak nic w porównaniu z żonglerką słowną, z której Fed dziś słynie. Desperacka polityka używania nieuczciwych słów w celu kupowania czasu, rynków i głosów ma być kontynuowana pod rządami Kevina Warsha, do czego on sam niemal otwarcie się przyznał. Dotyczy to zaprzeczania nierecesyjnej recesji, nazywania trwałego trendu inflacyjnego przejściowym czy traktowania luzowania ilościowego jako jego przeciwieństwa.
Warsh zamierza mierzyć inflację PCE za pomocą nowego wskaźnika, skorygowanej średniej, który skutecznie usuwa wszystkie złe dane inflacyjne. To obłuda w najczystszej postaci, bo nawet czarownica może wyglądać ładnie, jeśli usunie się jej brodawki. W gruncie rzeczy nie jest to ani zaskakujące, ani nowe – to najstarsza sztuczka w podręczniku zdesperowanych, zbankrutowanych narodów.
Chodzi o tak zwane ujemne realne stopy procentowe, czyli represję finansową. Polega ona na tym, by pozwolić inflacji rwać w górę szybciej niż wynoszą stopy procentowe, a potem kłamać na jej temat. Podczas gdy zwykli ludzie znoszą niewidzialną kradzież, jaką jest kumulująca się inflacja, decydenci powitają ją z otwartymi ramionami jako sposób na rozdmuchanie państwowego rachunku barowego kosztem cudzej siły nabywczej.
CYNICZNYM OKIEM: Gdy oficjalne dane okazują się zbyt brzydkie, nie naprawia się gospodarki, lecz zmienia się linijkę. Czarownica dostaje nowy wskaźnik zamiast lekarza.
Najbardziej niepokojące jest to, że nawet zaniżane oficjalne dane stanowią alarmujący dowód porażki polityki monetarnej. Inflacja konsumencka w USA pędzi powyżej 3,8%, a inflacja producencka wynosi już kompromitujące 6%, czyli daleko poza celem na poziomie 2%. A to dopiero początek, bo odkąd zamknięto Cieśninę Ormuz, koszt nawozów wzrósł o 20%, benzyny o 52%, europejskiego gazu ziemnego o 54%, paliwa lotniczego o 58%, a ropy naftowej WTI o 60%.
Pojawia się więc pytanie, jak inflacja konsumencka i producencka może być jednocyfrowa, skoro wszystko inne wzrosło o potężne wartości dwucyfrowe. Opóźniony efekt inflacyjny konfliktu w Iranie dopiero pędzi w stronę gospodarstw domowych z coraz wyższą falą. Te sygnały, wraz z ostrzeżeniami z rynku obligacji i manią na rynku akcji, są jedynie migającymi neonami historycznego momentu deprecjacji waluty.
Złoto, niezależnie od obecnej ceny, pozycjonuje się do długiego, wieloletniego ruchu w górę. Ma skończoną podaż i nieskończoną trwałość, przez co jest o wiele bardziej uczciwe niż nieograniczona podaż i skończona trwałość obligacji oraz walut papierowych. Będzie nadal rosło, ponieważ globalny system walut papierowych, wypaczony przez dekady zadłużenia, nieuczciwości i dewaluacji, nie ma dokąd pójść poza ruchem w dół. Dla inwestorów rozumiejących matematykę długu ta prostota zapewnia jasność w czasach mgły, rozsądek w czasach szaleństwa i ochronę majątku w czasach jego niszczenia.
