W czerwcu Biały Dom oświadczył, że sztandarowy pakiet obniżek podatków prezydenta Trumpa „uwolni naszą gospodarkę i zapewni BOOM w sektorze zawodów fizycznych”. Prezydent i jego wiceprezydent JD Vance obiecywali, że kampania celna ożywi miejsca pracy w przemyśle, w tym te wymagające wysokich kwalifikacji rzemieślniczych. Zamiast tego sektory rynku pracy fizycznej, w których dominują głównie mężczyźni, spowalniają od ponad roku. Zatrudnienie w sektorach obejmujących rzemiosło, takich jak produkcja i budownictwo, odnotowało około 150 000 strat netto w skali roku – stan na marzec – według obliczeń Joeya Politano, analityka ekonomicznego. Dla kontrastu, miejsca pracy w służbie zdrowia i pomocy społecznej, profesjach, w których zazwyczaj dominują kobiety, wygenerowały największy wzrost zatrudnienia w 2025 roku.
Rekrutacja w całym sektorze produkcyjnym, obejmującym rzemiosło, spadła o około 40 procent od 2022 roku. Wskaźniki zatrudnienia osiągnęły ponury poziom z 2009 roku, kiedy stopa bezrobocia wynosiła 10 procent – dwukrotnie więcej niż obecnie. Liczba zwolnień w całej gospodarce pozostaje niska, podobnie jak w rzemiośle, ale nowych miejsc pracy po prostu nie przybywa w tempie, które odpowiadałoby podaży siły roboczej. Joseph Brusuelas, główny ekonomista firmy księgowej RSM, podsumował sytuację krótko: „Miejsca pracy są dostępne. Ale w tej chwili popyt na pracowników fizycznych nie jest wystarczający, aby sprostać podaży”.
Boom, który się skończył
Przez lata menedżerowie ds. rekrutacji w rzemiośle skarżyli się na niedobory siły roboczej. Po tym, jak prezydent Joe Biden podpisał ustawę zachęcającą do gwałtownego wzrostu projektów infrastrukturalnych, liczba ofert pracy w przemyśle – obejmująca spawaczy, operatorów maszyn i mechaników – osiągnęła szczyt w 2022 roku.
W ciągu ostatnich kilku lat oferty spadły jednak do poziomu z 2018 roku, mimo że gospodarka znacznie urosła. Oferty pracy w budownictwie, obejmujące stolarzy, instalatorów HVAC i monterów konstrukcji stalowych, cofnęły się do poziomów ostatnio widzianych w 2016 roku.
Więcej rzemieślników, takich jak hydraulicy i monterzy rur, przechodzi na emeryturę, co otwiera pewne możliwości dla młodszych pracowników. Spowolnienie rekrutacji na całym rynku pracy ogranicza jednak popyt na nową siłę roboczą.
Właściciele firm i ekonomiści wskazują na kłopotliwe trio nakładających się czynników. Aktywność komercyjna zwolniła w całym kraju. Imigracja gwałtownie spadła, odkąd Trump powrócił do urzędu, co zatrzymało stały napływ mężczyzn chętnych do wykonywania podstawowych prac fizycznych przy stosunkowo niskich dochodach. A stopy procentowe, które ponownie wzrosły od czasu wojny z Iranem, zamroziły rynek nieruchomości – najstabilniejsze źródło pracy dla wielu rzemieślników.
Podwyżki ceł Trumpa, które według prezydenta miały przywrócić miejsca pracy w sektorze „blue-collar” do Stanów Zjednoczonych, zamiast tego podniosły koszty producentów oraz sektorów napraw i konserwacji. Podwyższona inflacja i stopy procentowe dodatkowo spowolniły biznes.
CYNICZNYM OKIEM: Obiecujesz boom w rzemiośle, a potem podnosisz cła, windując koszty materiałów tym samym ludziom, których miałeś uszczęśliwić. To jak obiecywać hydraulikowi złoty wiek, a jednocześnie podnosić cenę rur o połowę.
Rzemiosło kontra dyplom – stary spór w nowej odsłonie
Ponieważ sztuczna inteligencja zagraża różnym formom pracy biurowej na szczeblu podstawowym, niektórzy doradcy zawodowi i liderzy biznesu wskazują na pracę w rzemiośle jako potencjalnie odporną na automatyzację. Uzwiązkowieni wykwalifikowani pracownicy po przeszkoleniu i uzyskaniu licencji korzystają z solidnych zarobków klasy średniej. A „premia za wykształcenie wyższe” uległa stagnacji, zwłaszcza że koszty czteroletnich studiów wzrosły.
Mimo to premia ta jest wciąż ogólnie wysoka. Ekonomiści z Fed w Cleveland oszacowali w artykule z 2025 roku, że płace pracowników z wyższym wykształceniem w nadchodzących latach będą prawdopodobnie o 76 procent wyższe niż płace pracowników z niższym wykształceniem.
„Kara za brak czteroletniego dyplomu jest mniejsza niż w przeszłości, ale wciąż istnieje” – powiedział Guy Berger, ekonomista pracy i starszy doradca w Access Macro.
Współczynnik aktywności zawodowej mężczyzn w wieku od 25 do 54 lat w USA jest znacznie powyżej poziomów z ostatniej dekady, wzrastając w ciągu ostatniego roku do 90 procent, w porównaniu z 78 procentami w przypadku kobiet. Naukowcy z Rezerwy Federalnej zauważyli jednak, że spadek względem wyższych poziomów aktywności mężczyzn pod koniec XX wieku odzwierciedla fakt, iż młodsze pokolenie milenialsów częściej podejmuje naukę na poziomie wyższym aż do późnych lat 20. życia.
„Przekonanie, że ci wszyscy ludzie muszą po prostu iść do rzemiosła czy gdziekolwiek indziej, po prostu nie znajduje potwierdzenia w danych” – powiedział Berger.
Marco Zappacosta, dyrektor generalny Thumbtack, internetowej platformy dla osób szukających rzemieślników, zachowuje ostrożny optymizm: „To sektor cykliczny. Kiedy spojrzy się dalej, poza ten cykl, widać trendy, które sprawiają, że ludzie zwracają na to uwagę”.
CYNICZNYM OKIEM: Politycy odkrywają rzemiosło co cztery lata – tuż przed wyborami. Potem wracają do swoich klimatyzowanych biur, a hydraulik dalej czeka na klienta, który odłożył remont, bo stopy procentowe zjadły mu budżet.
