Od momentu objęcia władzy w 2012 roku, Xi Jinping konsekwentnie zaciskał kontrolę nad wszystkimi kluczowymi organami władzy w Chinach – Komunistyczną Partią Chin, aparatem państwowym oraz armią. Jednak najnowsze czystki generałów armii – największe od czasów Mao Zedonga – nie tylko pokazują, jak bardzo Xi obawia się wewnętrznych wrogów, ale także ujawniają niepewność i ryzyka, które stoją za jego rządami.
Czystki – walka z korupcją czy polityczne eliminacje?
Oficjalne uzasadnienia czystek to „naruszenia dyscypliny” i „przestępstwa służbowe”, ale według niezależnych analityków i zagranicznych raportów, takie działania mają przede wszystkim na celu eliminowanie potencjalnych rywali z najważniejszych stanowisk.
W ostatnich latach z armii wydalono lub usunięto ze stanowisk wielu wysokich rangą dowódców, w tym kluczowe postacie takie jak generał He Weidong, wiceprzewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej (CKW) i jeden z najważniejszych ludzi w hierarchii wojskowej Chin.
Zastępowanie doświadczonych generałów niedoświadczonymi lojalistami pod kopułą Xi sprawia, że morale i zdolność operacyjna armii ucierpią.
Reformy mające uczynić Armię Ludowo-Wyzwoleńczą (ALW) nowoczesną siłą do wygrywania wojen informacyjnych są zagrożone przez polityczne czystki, które podtrzymują władzę Xi, ale podkopują zdolności wojskowe.
Lęki przywódcy – brak następcy i paranoja
Xi odróżnił się od Mao tym, że odmówił wyznaczenia następcy, co jest świadectwem jego głębokiej niepewności. Brak przygotowania do płynnego przekazania władzy stwarza ryzyko gwałtownej i destabilizującej przyszłości politycznej Chin.
Podczas gdy dawniej system opierał się na kolektywnym przywództwie, dziś rząd Xi jest zdominowany przez pochlebstwo i obawy o lojalność.
Podobnie jak u Stalina, który zdymisjonował dowództwo Armii Czerwonej tuż przed inwazją nazistowską, strategia Xi może doprowadzić do osłabienia chińskich sił w krytycznych momentach.
Specjaliści obawiają się, że choć dotychczasowe działania polityczne Xi miały na celu osiągnięcie ekspansjonistycznych celów poprzez presję, a nie bezpośrednią wojnę, sytuacja może się szybko zmienić.
Ekonomiczne i społeczne problemy Chin jako tło
Mimo imponujących pozorów wzrostu gospodarczego, Chiny borykają się z problemami strukturalnymi – spowolnieniem wzrostu, rosnącym bezrobociem wśród młodzieży i starzejącą się populacją.
Niezadowolenie społeczeństwa jest tłumione represjami, a wszelkie wyzwania dla przywództwa Xi są gaszone uprzedzającymi czystkami i procesami sądowymi.
CYNICZNYM OKIEM: Xi Jinping wybrał drogę terroru i paranoi, ale to nie jest recepta na stabilizację Chin – to przepis na kruchość i ryzyko katastrofy. Posłuszeństwo wymuszone strachem nie jest siłą, lecz jej iluzją, która nie pozwala na prawdziwą kreatywność ani zaangażowanie – konieczne do rozwoju państwa i armii.
Czystki w chińskich siłach zbrojnych pokazują, że największy chiński przywódca XXI wieku rządzi poprzez strach, a jego pozycja, choć potężna na pozór, jest bardziej niepewna niż kiedykolwiek wcześniej.
To, co zaczęło się jako walka z korupcją, może zakończyć się chaosem i polityczną turbulencją, której konsekwencje odczują nie tylko Chiny, ale cały świat.
