W 2024 roku średnia stopa zatrudnienia w Unii Europejskiej osiągnęła rekordowy poziom 75,8%, utrzymując narastający trend od 2022 roku, co jest pozytywnym sygnałem po kryzysach ostatnich lat. Jednak rynek pracy w UE nadal charakteryzuje się dużymi różnicami między regionami, co obrazuje podział na obszary o wysokim i niskim wskaźniku zatrudnienia.
Warszawa na drugim miejscu w UE. Gdzie jest najgorzej?
Region warszawski, reprezentujący obszar metropolitalny stolicy Polski, uplasował się na wysokim, drugim miejscu, z zatrudnieniem osiągającym 86,2% w grupie wiekowej 20-64 lata. Wyprzedziły go tylko Wyspy Alandzkie, gdzie wskaźnik zatrudnienia wyniósł nieznacznie więcej, bo 86,4%.
Najniższe wartości piętrzą się szczególnie w południowej Europie w regionach o słabej kondycji gospodarczej i strukturalnych problemach. Przykładowo, regiony włoskie takie jak Kalabria (48,5%), Kampania (49,4%) oraz Sycylia (50,7%) odnotowały poziomy zatrudnienia zdecydowanie poniżej europejskiej średniej.
Dynamika zmian 2016-2024
Na przestrzeni ośmiu lat wskaźnik zatrudnienia w UE wzrósł średnio o 5,7 punktów procentowych, z dużymi zróżnicowaniami regionalnymi.
- Najsilniejsze wzrosty zanotowano w regionach Grecji, szczególnie w Grecji zachodniej (+15,8 pp.).
- W Polsce największy wzrost przypadł na region zachodniopomorski – wzrost o 12,8 pp. z poziomu 64,8% do 77,6%.
- Jedyny znaczący spadek zatrudnienia miał miejsce w północno-wschodnim regionie Rumunii (-5,3 pp.), głównie z powodu skutków pandemii Covid-19.
Procesy konwergencji i różnice w zatrudnieniu
Dane potwierdzają trend zmniejszania się różnic w poziomie zatrudnienia międzyregionalnych. Spadek odchylenia standardowego wskaźnika oraz współczynnika zmienności świadczy o umiarkowanej, ale jednak postępującej konwergencji – nawet jeśli różnice nadal pozostają widoczne.
Co więcej, badania wskazują na istnienie efektów rozlewania się (spillover effects), które szczególnie silnie oddziałują na regiony słabiej rozwinięte, potwierdzając, że polityka zatrudnienia powinna uwzględniać aspekty przestrzenne.
Istotnym wyzwaniem pozostają różnice między mężczyznami, a kobietami – przeciętnie zatrudnienie panów wynosi około 80,8%, podczas gdy kobiet jest niższe o 10 punktów procentowych. Największe nierówności obserwuje się we Włoszech, gdzie zatrudnienie kobiet spada poniżej 60%.
CYNICZNYM OKIEM: Choć Polska i regiony takie jak Warszawa świętują sukcesy na rynku pracy, to nadal zawodzą systemowe rozwiązania retrospektywnie problematycznych różnic płciowych i nierównej dystrybucji rozwoju regionalnego. Wiele pozostaje w sferze deklaracji, a prawdziwa równość i równomierny rozwój to nadal rejony – które wymagają poważnych reform i realnych działań.
Region warszawski wyrasta na jedno z wiodących centrów zatrudnienia w Unii Europejskiej, plasując się tuż za Wyspami Alandzkimi, podczas gdy Polska ogólnie utrzymuje się powyżej średniej UE, z wyraźną tendencją wzrostu zatrudnienia.
Jednakże wielowymiarowe wyzwania, takie jak nierówności płciowe i regionalne, nadal pozostają nierozwiązane, co pokazuje, że za sukcesami kryje się wiele społeczno-ekonomicznych napięć.
