Podczas gdy ceny paliw na amerykańskich stacjach osiągają rekordowe poziomy z okresu wojny z Iranem, sekretarz transportu Sean Duffy oświadczył w niedzielę, że ceny benzyny powinny zacząć spadać „natychmiast”, gdy tylko wznowiona zostanie żegluga przez cieśninę Ormuz. Tym samym odrzucił ostrzeżenia analityków, według których ulga dla konsumentów może zająć całe miesiące. Duffy, przemawiając 3 maja w programie ABC „This Week”, przyznał, że powrót cen do poziomów sprzed wojny wymaga czasu, jednak utrzymywał, że ponowne otwarcie tego krytycznego wąskiego gardła dla transportu ropy szybko złagodzi presję na stacjach.
Sekretarz transportu wyraził się jednoznacznie, oświadczając jak zacytowano w źródle, „gdy tylko cieśnina zostanie otwarta, zobaczycie, jak ceny spadają, spadają natychmiast”, i zapowiadając pewien okres przejściowy, ale również „natychmiastową ulgę”. Wypowiedzi Duffy’ego nawiązują do oświadczenia prezydenta Donalda Trumpa, który 30 kwietnia powiedział, że ceny paliw „spadną jak głaz”, gdy tylko wojna w Iranie się skończy. Komentarze szefa resortu transportu pojawiają się w momencie, gdy ceny paliw w USA wzrosły do najwyższych poziomów od około czterech lat, napędzane zakłóceniami w cieśninie, przez którą zwykle przepływa około jednej czwartej globalnych dostaw ropy.
CYNICZNYM OKIEM: Politycy obiecują natychmiastowe spadki cen z taką samą pewnością, z jaką wcześniej obiecywali, że wojna potrwa krótko. Rynek ma swój kalendarz, wyborca ma swój, a obietnica polityka istnieje tylko do najbliższego tankowania.
Projekt Wolność i sceptycyzm rynkowy
Administracja Trumpa uruchomiła „Projekt Wolność„, wspieraną przez wojsko inicjatywę mającą złagodzić zakłócenia w cieśninie Ormuz. Dowództwo Centralne USA poinformowało 4 maja, że około 15 000 amerykańskich żołnierzy wraz z niszczycielami rakietowymi, samolotami i systemami bezzałogowymi będzie wspierać statki handlowe „chcące swobodnie przepływać” przez cieśninę. Irańskie wojsko odpowiedziało groźbami ataków na siły amerykańskie wpływające na drogę wodną.
Reakcja rynku okazała się jednak chłodniejsza, niż zakładała administracja. Ceny ropy ponownie wzrosły w poniedziałek, a ropa typu Brent podrożała powyżej 111 USD za baryłkę, podczas gdy amerykańska West Texas Intermediate przekroczyła 105 USD w porannych notowaniach, po tym jak Iran ogłosił, że zmusił amerykański okręt wojenny do zawrócenia z cieśniny. Twierdzenie to zostało zdementowane przez Dowództwo Centralne USA, ale rynek już zareagował.
Analityk UBS Giovanni Staunovo stwierdził, że „ścieżka cen pozostaje skierowana w górę” tak długo, jak przepływy przez cieśninę pozostają ograniczone. Analitycy ING w nocie z 4 maja ocenili, że początkowy spadek cen ropy po ogłoszeniu inicjatywy Trumpa szybko wygasł, gdy inwestorzy ponownie ocenili prawdopodobny wpływ planu. ING napisał, że rynek nie wydaje się przekonany do tej koncepcji, dodając, że nawet jeśli plan pozwoli jednostkom opuścić Zatokę Perską, prawdopodobnie nastąpi niewielki ruch wpływający, co stanowiłoby jedynie tymczasową ulgę.
Stacje paliw biją rekordy, a olej napędowy szaleje
Konsekwencje sytuacji geopolitycznej najmocniej uderzają w portfele zwykłych Amerykanów. Ogólnokrajowa średnia cena benzyny wzrosła do około 4,45 USD za galon, co oznacza wzrost o ponad 1,50 USD od początku konfliktu, zgodnie z danymi American Automobile Association. Szef analiz paliwowych w GasBuddy Patrick De Haan poinformował 4 maja, że cena ropy skoczyła o około 5 USD za baryłkę, a wartości benzyny na rynku spot wskazują na kolejny wzrost o 10 centów.
De Haan przewiduje, że średnia krajowa może wkrótce osiągnąć 4,55 USD za galon lub więcej, przy nierównomiernym wpływie na poszczególne regiony. Analityk dodał w osobnym poście, że ceny są „bardzo zróżnicowane”, a choć 3,99 USD za galon pozostaje najczęstszą ceną, poziomy bliskie 4,39 USD oraz 4,99 USD depczą jej po piętach. Obraz cenowy na amerykańskich stacjach przestaje być jednolity i staje się mapą lokalnej ekspozycji na konflikt.
Szczególnie dramatycznie wygląda sytuacja oleju napędowego, kluczowego czynnika wpływającego na ceny transportu i żywności. Średnie ceny powyżej 6 USD za galon odnotowano w ośmiu stanach, w tym w Kalifornii, Waszyngtonie i Illinois, według danych GasBuddy. Oznacza to, że szok cenowy zostanie wkrótce przerzucony na koszty dostaw towarów, w tym artykułów spożywczych, co skutecznie zniweluje obietnice szybkiej ulgi składane z poziomu Białego Domu.
CYNICZNYM OKIEM: Wojsko ma chronić wolność żeglugi, dyplomacja ma chronić cieśninę, a kierowca i tak chroni własny portfel. Ostatnia tarcza działa najlepiej, choć nikt jej nie reklamuje w niedzielnych talk-show.
Szczegóły „Projektu Wolność” pozostają niejasne, a niektórzy analitycy sugerują, że inicjatywa może mieć trudności z zapewnieniem tak szybkiej normalizacji podaży, która znacząco obniżyłaby ceny paliw. Dowództwo Centralne USA nie wyjaśniło, czy zapewniona zostanie stała eskorta marynarki wojennej dla statków handlowych, co pozostawia armatorów w stanie permanentnej niepewności. Irańscy urzędnicy ostrzegli, że obce siły wojskowe wpływające do cieśniny spotkają się z odwetem, a wojsko Iranu narzuciło nową strefę kontroli morskiej, co dodatkowo komplikuje wysiłki na rzecz normalizacji żeglugi, według powiązanej z irańskim rządem agencji Tasnim. W aktualizacji z 4 maja Dowództwo Centralne poinformowało, że niszczyciele rakietowe US Navy przepłynęły przez cieśninę i operują w Zatoce Arabskiej, a dwa statki handlowe pod banderą USA bezpiecznie minęły to krytyczne miejsce, co stanowi bardziej dowód odwagi pojedynczych załóg niż systemowego rozwiązania kryzysu.
