Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump po raz kolejny jednostronnie przedłużył zawieszenie broni z Iranem, mimo że druga runda rozmów pokojowych w Islamabadzie okazała się spektakularną klapą. Decyzję ogłosił w charakterystyczny dla siebie sposób – wpisem na platformie Truth Social, który Biały Dom następnie przekuł w oficjalne oświadczenie ozdobione bardziej reprezentacyjną czcionką. Komentatorzy natychmiast ochrzcili to posunięcie mianem kolejnego „TACO Tuesday”, nawiązując do powtarzającego się schematu, w którym prezydent najpierw straszy bombami, a potem gra na zwłokę. Kluczowy haczyk tej decyzji brzmi następująco: bombardowania wprawdzie nie zostaną wznowione, ale morska blokada irańskich portów prowadzona przez marynarkę wojenną USA pozostaje w mocy.
Teheran zareagował lakonicznie i chłodno. Oficjalne źródła przekazały jedynie, że Iran nie komentuje przedłużenia zawieszenia broni, a stanowisko zostanie ogłoszone w późniejszym terminie. To milczenie mówi więcej niż niejedna nota dyplomatyczna.
Fiasko w Islamabadzie i wstrzymana podróż wiceprezydenta
Późnopopołudniowe nagłówki potwierdziły to, co wydawało się nieuniknione, skoro żadna ze stron nie wsiadła do samolotu. Agencja Associated Press doniosła, że wiceprezydent JD Vance odwołał całą podróż do Pakistanu. Agencja Tasnim poinformowała jednocześnie o „ostatecznej decyzji” Iranu, by nie pojawiać się w Islamabadzie w środę – czyli dokładnie w dniu, w którym formalnie wygasało dwutygodniowe zawieszenie broni.
Pakistańskie źródła sygnalizowały, że na miejscu brakuje kluczowych negocjatorów, a tamtejsi urzędnicy desperacko próbowali nakłonić obie strony do udziału w szczycie. Według Bloomberga Iran przekazał mediatorom, że jego delegacja nie opuści Teheranu, dopóki blokada nie zostanie zniesiona.
CYNICZNYM OKIEM: Dyplomacja w wykonaniu Trumpa przypomina restaurację, w której kucharz grozi zamknięciem lokalu co wtorek, a w środę i tak serwuje to samo danie. Jedyne, co się zmienia, to czcionka w menu.
Ropa w górę, akcje w dół, narracja w strzępach
Reakcja rynków była natychmiastowa i bezlitosna. Jak podaje Newsquawk, akcje osłabły, a ropa i dolar zyskały po doniesieniach New York Timesa, że misja dyplomatyczna Vance’a została wstrzymana, ponieważ Teheran nie odpowiedział na amerykańskie propozycje negocjacyjne. Nagłówki serwisu Axios dodawały, że irańscy przywódcy pozostają podzieleni co do samego udziału w rozmowach.
Irański warunek postawiony w ostatniej chwili okazał się być twardy. Teheran początkowo obiecał mediatorom wysłać delegację do Pakistanu we wtorek, lecz potem zmienił zdanie, żądając od Waszyngtonu zniesienia blokady portów jako warunku wstępnego zasiadania do stołu. Pakistan apelował do obu stron o przedłużenie zawieszenia broni i kontynuowanie prac nad rozwiązaniem dyplomatycznym, a oczekiwano, że amerykańskiej delegacji przewodniczyć będzie właśnie Vance.
Jeszcze niedawno Trump publicznie deklarował, że nie zamierza podpisywać żadnego przedłużenia zawieszenia broni wygasającego w środę. Ostrzegał Irańczyków, by „spodziewali się” bomb, jeśli nie uda się osiągnąć przełomu. Ostatecznie jednak zrobił dokładnie to, czego robić miał nie zamierzać – przedłużył rozejm jednostronnie, zachowując jednak instrument nacisku w postaci morskiej blokady.
CYNICZNYM OKIEM: Groźba bombardowania w poniedziałek, przedłużenie rozejmu we wtorek, blokada na stałe – to nie negocjacje, to abonament. Iran dostaje spokój w powietrzu, marynarka wojenna trzyma palec na kurku, a rynki robią resztę roboty za prezydenta.
