Dzięki wsparciu sztucznej inteligencji udało się złożyć w całość fragmenty babilońskiego hymnu sprzed trzech tysięcy lat, które były rozproszone po bibliotekach i archiwach na całym świecie. Pracę tę przeprowadzili naukowcy z Ludwig-Maximilians-Universität w Niemczech oraz Uniwersytetu Bagdadzkiego w Iraku, wykorzystując platformę Electronic Babylonian Library Platform wspomaganą zaawansowanymi narzędziami AI.
Enrique Jimenez, jeden z badaczy zaangażowanych w projekt, podkreślił, że dzięki sztucznej inteligencji zidentyfikowano 30 dodatkowych fragmentów tego samego hymnu, co dawniej zajęłoby dziesiątki lat pracy. Główna tabliczka z tekstem zachowała się jedynie częściowo, co sprawiło, że bez AI byłoby niemożliwe odtworzenie całości.
Poniższe wersy pochodzą z nowo odkrytego hymnu. Opisują one rzekę Eufrat, nad brzegiem której leżała wówczas Babilonia:
Eufrat jest jej rzeką – ustanowioną przez mądrego władcę Nudimmuda –
Nawadnia łąki, nasyca trzcinowiska,
Wylewa swoje wody do laguny i morza,
Jej pola kwitną ziołami i kwiatami,
Na jej łąkach, w pełnym rozkwicie, kiełkuje jęczmień,
Z którego zbierane są snopy,
Stada bydła i owiec leżą na zielonych pastwiskach,
Bogactwo i splendor – to, co przystoi ludzkości –
Są obdarowywane, pomnażane i królewsko przyznawane.
Anmar A. Fadhil, Wydział Archeologii Uniwersytetu w Bagdadzie
CYNICZNYM OKIEM: Technologie XXI wieku pozwalają nam dziś ożywić świat sprzed tysięcy lat, układając rozsypane kawałki zapomnianej cywilizacji. Kto by pomyślał, że panowanie nad glinianymi tabliczkami może być tak zaawansowane?
Treść i wyjątkowość hymnu. Historyczne i kulturowe znaczenie
Hymn, liczący około 250 wersów, sławi wspaniałość Babilonu – monumentalne budowle, życiodajne wody rzeki Eufrat, bogactwo i harmonię życia mieszkańców. Niezwykłe jest to, że hymn opisuje także społeczne aspekty życia w Babilonie, zwracając uwagę na rolę kobiet kapłanek – motyw rzadko spotykany w literaturze mezopotamskiej.
Autor hymnu podkreślał także wartości takie jak szacunek i gościnność wobec cudzoziemców, co ukazuje inkluzywny charakter mieszkańców tego starożytnego miasta. Hymn był tak popularny, że stał się lekturą szkolną, kopiowaną przez dzieci w szkołach Babilonu.
Babilon, miasto założone około 2000 lat p.n.e. nad Eufratem, był największą metropolią swojej epoki oraz ważnym ośrodkiem kultury i nauki. Rekonstrukcja hymnu pozwala nie tylko na odczytanie fragmentu jego literackiego dziedzictwa, lecz także pozwala na wgląd w codzienne życie babilońskich obywateli, ich wierzenia i społeczne normy.
Cyfrowa archiwizacja i analiza starożytnych tekstów klinowych z wykorzystaniem AI to metoda, która znacznie przyspiesza badania nad historią i kulturową spuścizną Mezopotamii, otwierając nowe możliwości odkryć dla archeologii i historii starożytnej.
To wyjątkowe połączenie nowoczesnej technologii i starożytnej mądrości pozwala nie tylko zachować pamięć o Babilonie, ale i zrozumieć jego uniwersalne wartości, które wciąż mogą inspirować współczesny świat.
