W sercu Glasgow, pod murem szpitala Queen Elizabeth University, doszło do zdarzenia, które wywołało falę oburzenia i dyskusji na temat granic wolności słowa. 75-letnia Rose Docherty, znana z obrony życia i wielokrotnie aresztowana za działalność pro-life, ponownie zatrzymana została przez szkocką policję za oferowanie rozmowy kobietom rozważającym aborcję.
Manifestacja pokoju czy kryminał?
Starsza pani stała na ulicy z transparentem:
„Przymus jest przestępstwem, tu by rozmawiać, tylko jeśli chcesz.”
Jej „przestępstwem” było oferowanie pokojowej rozmowy w tzw. strefie ochronnej, czyli w określonej odległości od kliniki aborcyjnej, ustanowionej ustawą z 2024 roku w celu „ochrony społeczeństwa” przed „nękaniem” i „zastraszaniem” kobiet oraz personelu medycznego.
Policjanci, podobnie jak za pierwszym razem, aresztowali kobietę pod zarzutem naruszenia „strefy ochronnej”, mimo że Docherty nie zakłócała porządku, ani nikogo nie zaczepiała.
CYNICZNYM OKIEM: Kiedy obrona życia objawia się jako „nękanie”, a modlitwa jako zagrożenie – mamy do czynienia z prawdziwym przewrotem w rozumieniu wolności słowa. 75-letnia działaczka staje się przestępcą za niesienie pokoju i rozmowy – znak czasów, kiedy państwowy aparat represji wybiera strony moralnych konfliktów.
Wielka Brytania wprowadziła ustawę o tzw. strefach ochronnych wokół klinik aborcyjnych, która penalizuje wszelkie formy wpływania na decyzje kobiet. Obejmuje to także oferowanie rozmowy – uznaną teraz za „niedopuszczalne nękanie”.
Przypadki takie jak Rose Docherty, a wcześniej Isabel Vaughan-Spruce, modląca się przed kliniką i zatrzymana za „stanie na miejscu”, pokazują bezwzględność przepisów i ich zastosowania.
Przesłanki i kontrowersje. Naruszanie wolności słowa w imię „bezpieczeństwa”
Była to już druga aresztowanie Rose Docherty w tym samym roku. Pierwsze, w lutym, wywołało międzynarodowe protesty i reakcję Departamentu Stanu USA, który zaapelował o poszanowanie wolności wyrazu. Mimo to lokalne władze kontynuują politykę ścigania.
Docherty podczas aresztowania została potraktowana z brakiem szacunku do wieku i kondycji zdrowotnej – pomimo podwójnej operacji bioder spędziła dwie godziny stojąc w celi bez krzesła.
Ograniczanie prawa do rozmowy i modlitwy wokół problemów aborcyjnych wywołuje obawy o dalszą erozję wolności. W przeszłości podobne represje spotykały osoby za wyrażanie poglądów politycznych czy protesty pokojowe – świadczy to o rosnącym trendzie do wykorzystywania prawa do tłumienia dysydentów.
W 2024 roku w Berkshire skazano neonazistę za posiadanie „toksycznej ideologii” – choć nie szerzył jej publicznie. Aresztowania za protest przeciw scjentologii albo za śpiewanie piosenki „Kung Fu Fighting” to tylko niektóre z precedensów.
CYNICZNYM OKIEM: Europa przekształca się w labirynt kontroli, gdzie każdy gest może być traktowany jak zagrożenie, a prawda o wolności słowa zostaje uprzedmiotowiona przez polityczne i ideologiczne kalkulacje. Nowoczesne państwo coraz bardziej przypomina cyfrową dyktaturę, która zamiast chronić, dzieli społeczeństwo sztucznie wykręconymi przepisami.
Unia Europejska, wprowadzając restrykcje ograniczające wolność ekspresji, wpisuje się w globalny trend, który zacieśnia kurtynę nad prawem do wypowiedzi. Sygnalizują to debaty wokół „safe spaces”, kampanii przeciw mowie nienawiści oraz prawniczych definicji „mowy szkodliwej”.
Eksperci i obrońcy wolności słowa ostrzegają, że podobne procesy zaczynają się przebijać także w USA, gdzie konserwatywne idee wolności słowa często są marginalizowane lub wyśmiewane.
To, co wydawało się bronią wolności, staje się narzędziem cenzury i represji.
Przypadek Rose Docherty pokazuje, że wolność słowa w Wielkiej Brytanii jest pod poważnym zagrożeniem. Przyszłość pokaże, czy demokracje zachowają zdolność do bronienia podstawowych praw jednostki, czy zgnuśnieją pod presją ideologii i strachu przed krytyką.
