Trevor Milton wraca. Człowiek, który przekonał inwestorów, że jego firma Nikola rewolucjonizuje branżę ciężarówek – podczas gdy jedynym, co jego pojazd potrafił robić, było staczanie się ze wzgórza – postanowił przenieść swój talent do branży lotniczej. Ułaskawiony przez Donalda Trumpa po wyroku czterech lat więzienia za oszustwo, Milton pojawił się ponownie na scenie, tym razem z obietnicą zbudowania pierwszego na świecie w pełni autonomicznego odrzutowca korporacyjnego napędzanego sztuczną inteligencją. Jak donosi „Wall Street Journal„, historia powtarza się z chirurgiczną precyzją – zmieniły się tylko skrzydła.
Milton zaangażował się w SyberJet – firmę skupioną na rozwoju małego odrzutowca biznesowego SJ30. Sam projekt nie jest nowością – powstał dekady temu i od tego czasu wielokrotnie przechodził z rąk do rąk w wyniku kolejnych upadłości i restrukturyzacji. SyberJet przejął program i promuje plany wprowadzenia odrzutowca do produkcji na pełną skalę, kładąc nacisk na prędkość, zasięg i wydajność na tle konkurencji w kategorii lekkich odrzutowców.
Odrzutowiec z certyfikatem, ale bez fabryki
Model SJ30 został zaprojektowany tak, aby latać szybciej i wyżej niż wiele porównywalnych maszyn biznesowych, z naciskiem na daleki zasięg i oszczędność paliwa. Samolot otrzymał w przeszłości certyfikat FAA, ale produkcja była ograniczona, a program borykał się z trwałymi przeszkodami finansowymi i operacyjnymi. Obecna strategia firmy koncentruje się na zabezpieczeniu wystarczającego finansowania i zdolności przemysłowych, aby wznowić produkcję i dostarczyć samoloty klientom.
SyberJet nakreślił również ambicje wykraczające poza istniejącą platformę – w tym potencjalny rozwój przyszłych samolotów i szerszy udział w rynku prywatnego lotnictwa. Plany te zależą jednak w dużej mierze od dostępu do kapitału, realizacji łańcucha dostaw i zdolności do zamiany zainteresowania w wiążące zamówienia – wyzwań, które historycznie hamowały ten program na każdym etapie.
Milton opisał SyberJet jako coś więcej niż tradycyjnego producenta samolotów, kreśląc wizję integracji zaawansowanego oprogramowania i sztucznej inteligencji zarówno w operacjach lotniczych, jak i w szerszym ekosystemie lotnictwa prywatnego. Sugerował, że AI mogłaby być wykorzystywana do optymalizacji parametrów lotu, konserwacji, wyznaczania tras, a także do poprawy doświadczeń klientów.
„Awionika, którą rozwija firma, będzie integrować pewien poziom AI” – powiedział Milton dziennikarzom WSJ, dodając, że ma nadzieję „zaprezentować to publicznie w ciągu najbliższych jednego do dwóch lat”.
„Chcę, aby SyberJet stał się ostatecznie pierwszym producentem w pełni autonomicznych odrzutowców korporacyjnych. W końcu każdy będzie musiał robić to, co my, ale prawdopodobnie po prostu kupią naszą platformę” – stwierdził z charakterystyczną dla siebie skromnością.
CYNICZNYM OKIEM: Człowiek skazany za kłamanie o ciężarówce, która nie jeździła, teraz obiecuje autonomiczny odrzutowiec napędzany AI. Jedyną technologią, którą Milton naprawdę opanował, jest sprzedawanie powietrza – tym razem dosłownie, na wysokości 40 000 stóp.
Od staczającej się ciężarówki do latającego startupu
Kontekst powrotu Miltona trudno pominąć. Nikola została zdemaskowana w 2020 roku przez Nathana Andersona, założyciela Hindenburg Research, po tym jak startup opublikował wideo promocyjne, na którym ciężarówka Nikola One staczała się ze wzgórza, aby zasymulować pełną funkcjonalność. Pojazd nie jechał o własnych siłach – po prostu wykorzystywał grawitację. W 2023 roku ława przysięgłych uznała Miltona za winnego okłamywania inwestorów w kwestii technologii elektrycznych i wodorowych ciężarówek i skazała go na cztery lata więzienia.
Milton został następnie ułaskawiony przez Donalda Trumpa. Próbował pozwać zarówno CNBC, jak i Hindenburg Research, ale jego pozew został oddalony w grudniu, a koszty procesowe zasądzono na rzecz pozwanych.
Ponowne pojawienie się Miltona następuje w czasie, gdy popyt na lotnictwo prywatne odnotował okresy siły, szczególnie po pandemii. Jednak przełożenie trendów popytowych na zrównoważoną produkcję samolotów wymaga znacznej dyscypliny operacyjnej i długoterminowych inwestycji – cech, których Milton dotychczas nie zademonstrował w żadnym ze swoich przedsięwzięć.
Twierdzenia o przyszłych samolotach, platformach AI i rewolucji w lotnictwie pozycjonują SyberJet jako firmę napędzaną technologią. Wiele z tych inicjatyw pozostaje jednak w fazie koncepcyjnej i zależy całkowicie od przyszłej realizacji – a jak pokazała historia Nikoli, dystans między wizjonerską prezentacją a działającym produktem może być nieskończony.
CYNICZNYM OKIEM: Na Wall Street mówią, że rynek nie ma pamięci. Milton liczy na to, że inwestorzy też jej nie mają. I patrząc na historię, prawdopodobnie ma rację.
