Europejscy naukowcy po raz pierwszy zsekwencjonowali RNA z mamuta datowanego na 39-40 tysięcy lat, trzy razy starsze niż poprzedni rekord, wyizolowane ze świetnie zachowanego osobnika Yuka z syberyjskiego permafrostu, donosi badanie w „Cell” pod kierunkiem Love’a Daléna ze Stockholm University. To przełom w paleogenomice: RNA ujawnia aktywne geny w komórkach, pokazując nie tylko przepis DNA, ale jak mamut działał – od wełnistego futra po metabolizm tłuszczu w lodowcu.
Yuka, młody samiec odkryty w 2010 roku w regionie Yukagir przez lokalnych, trafił do Daléna w 2012 w Jakucku – jego lewa przednia noga z nienaruszonym futrem, poduszkami stópek i trąbą zachowała RNA z chromosomu Y. „Ścieżka do de-ekstynkcji dłuższa niż myślą, ale to ważny kamień milowy” – mówi współautor Marc Friedländer, biolog RNA.
CYNICZNYM OKIEM: Mamut Yuka budzi się po 40 tysiącach lat – nie z lodu, lecz z RNA. Naukowcy czytają geny wymarłego olbrzyma, marząc o wełnistym powrocie.
Z permafrostu do laboratoriów. De-ekstynkcja bliżej niż kiedykolwiek?
RNA przetrwało w tkankach nogi, mimo braku czaszki i organów wewnętrznych – Dalén podkreśla: DNA to przepis, RNA instrukcja budowy i działania organizmu. Analizy pomagają identyfikować cechy jak futro na mróz czy tolerancja zimna – klucz do edycji genów w projektach de-ekstynkcji.
Friedländer dodaje: „Do wskrzeszenia mamuta potrzebujemy nie tylko DNA, ale RNA i białek – zrozumieć całość, nie fragment”. Yuka, rozmrożony z klifu nad Morzem Syberyjskim, leżał na stole autopsyjnym jak sen z przeszłości.
Sekwencjonowanie RNA z Yuka rozszerza arsenał paleogenomiki – priorytet dla edycji genów futra i adaptacji do zimna, mówią eksperci. Z Yakucka do Stockholmu mamut toruje drogę do wskrzeszenia – „to krok ku zrozumieniu wymarłych zwierząt w pełni”.
CYNICZNYM OKIEM: 40 tys. lat w lodzie, a RNA wciąż szepcze sekrety – mamut Yuka z Syberii budzi nadzieję na stado olbrzymów. Czy wkrótce ujrzymy futrzaste dinozaury na stepach?
