„Cichy impas” to narastające, lecz nie wyrażane wprost napięcie między pracodawcami, a pracownikami w kwestii kompetencji. Pracownicy często uważają, że ich umiejętności wystarczą do utrzymania pracy, podczas gdy pracodawcy coraz mocniej obawiają się niedostosowania kadr do przyszłych wyzwań. To zjawisko, opisane przez DeVry University w raporcie pt. Bridging the Gap: Overcoming a Silent Standoff in America’s Talent Economy, prowadzi do stagnacji rozwoju kompetencji i osłabienia innowacyjności gospodarki.
Polska specyfika – sukces maskujący porażkę. Deficyt jakości
W Polsce impas ten ma odmienny wymiar. Obustronna pasywność: firmy deklarują chęć działania, ale nie inwestują w szkolenia, a pracownicy odczuwają presję, lecz nie podejmują aktywnych działań rozwojowych.
Polscy pracownicy posiadają adekwatne kompetencje do obecnych stanowisk – Polska zajmuje trzecie miejsce w UE pod względem dopasowania kompetencji, jednak plasuje się dopiero na siedemnastym miejscu pod względem rozwoju umiejętności, co jest tzw. „sukcesem maskującym porażkę”.
Ponad dwa razy mniej firm niż w UE (26% vs. 55%) oferuje ustawiczne szkolenia zawodowe, co stawia nas na jednym z ostatnich miejsc w Unii.
Z badania ManpowerGroup wynika, że w 2025 roku aż 59% pracodawców ma trudności ze znalezieniem kandydatów o odpowiednich kompetencjach – problem ten, choć lekko malejący, nadal poważny i dotyka zarówno pracowników fizycznych, jak i specjalistów IT, techników i menedżerów.
Wśród pracowników aż 39% ma problem ze zrozumieniem tekstu, 38% z obliczeniami, a 48% z adaptacyjnym rozwiązywaniem problemów, a znaczny spadek kompetencji następuje wraz z wiekiem.
Stosunek do nauki i szkoleń – rozdźwięk
Mimo że 75% Polaków zamierza poszerzać swoje kompetencje, do szkoleń przystępuje tylko 29%, a rynek pracy nie stawia rozwoju kompetencji jako priorytetu. Pracownicy chcą się rozwijać, ale realne działania są niewystarczające. Paradoksalnie – ponad 40% dorosłych Polaków ma stosunek sceptyczny lub neutralny do uczenia się.
CYNICZNYM OKIEM: Polski rynek pracy tonie w paradoksie – pracodawcy mówią o potrzebie szkolenia, ale ograniczają inwestycje, a pracownicy, choć deklarują aspiracje, stoją w miejscu. To nie jest tylko kwestia narzędzi i budżetów – to systemowa choroba, gdzie wygoda, strach i brak wizji powodują, że gospodarka pozostaje uwiązana w średniowieczu kompetencji, podczas gdy świat pędzi naprzód.
Brak inwestycji w rozwój kompetencji będzie miał długofalowe skutki: wzrost niedopasowań na rynku pracy, spowolnienie innowacji i ryzyko stagnacji ekonomicznej. Bez działań edukacyjnych i zmiany postaw zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców, Polska może stać się krajem pustostanów i zamrożonych talentów.
Inwestycja w kompetencje przyszłości nie jest już luksusem, lecz koniecznością – bez niej Polska stanie się ekonomicznym skansenem, od którego świat będzie coraz bardziej odchodził.
