W czasach, gdy polityka stała się produktem, a wyborca klientem, kampanie wyborcze coraz częściej przypominają akcje promocyjne nowego batona czy smartfona. Ale ile kosztuje polityczny post na Instagramie czy TikToku? Kto płaci i kto naprawdę zarabia na „zachęcaniu do udziału w wyborach”? Najnowsza kampania „Zabierz Głos!” odsłania kulisy politycznego influencer marketingu w Polsce – i pokazuje, że za kulisami taniej propagandy stoją nie tylko fundacje, ale i zagraniczne firmy oraz polityczne interesy, o których zwykły odbiorca nie ma pojęcia.
Cennik demokracji, czyli ile kosztuje Twój głos w social mediach
Pod koniec kampanii prezydenckiej 2025 roku do polskich influencerów zaczęły trafiać maile z propozycją publikowania treści wyborczych. Stawki? Zaskakująco niskie – wręcz kompromitujące na tle komercyjnych współprac:
- 320 zł za tydzień – dla mikroinfluencerów (5–25 tys. obserwujących)
- 800 zł za tydzień – dla twórców z zasięgiem 25–100 tys.
- 1605 zł za tydzień – dla tych z ponad 100 tys. followersów
Do tego dochodziły premie za wyniki – np. 1205 zł za viralowego TikToka lub analogiczne bonusy na innych platformach. Wszystko zależało od liczby publikacji i osiąganych zasięgów, co miało motywować do aktywnego promowania wybranych tematów lub kandydatów.
CYNICZNYM OKIEM: W świecie, gdzie za 60-sekundową recenzję słuchawek na YouTube można dostać 13–35 tys. zł, polityczny post za 1605 zł tygodniowo to nie deal, to żart. Ale jak pokazuje historia, zawsze znajdzie się ktoś, kto sprzeda sumienie taniej niż reklamę pasty do zębów.
Gotowe treści, wytyczne i „uczciwa stawka” – jak wyglądały propozycje?
Influencerzy dostawali gotowe materiały lub szczegółowe wytyczne, co mają publikować na swoich profilach. Organizatorzy – formalnie Fundacja Impuls dla Młodych – zapewniali, że chodzi o „kampanię profrekwencyjną, bez partyjnych powiązań”, a twórcy mieli otrzymywać „wiarygodne źródła, pomysły na treści i propozycje tematów”.
W praktyce:
- Twórca wybierał z listy tematów (np. „Dlaczego warto głosować?”, „Jak zagłosować za granicą?”, „Wybory a przyszłość młodych”)
- Publikował posty, stories, filmiki – zgodnie z harmonogramem i wytycznymi
- Raportował zasięgi – im więcej wyświetleń, tym większa premia
Wszystko miało być „uczciwe”, a treści „nie mogą zawierać dezinformacji ani stronniczej propagandy” – choć ostateczny przegląd materiałów i tak należał do organizatorów.
Influencerzy – nowi żołnierze politycznego marketingu?
Oficjalnie za akcją stała Fundacja Impuls dla Młodych, kierowana przez 26-letniego Kacpra Parola, byłego kandydata Lewicy. Ale domenę kampanii zarejestrowała węgierska spółka DatAdat, zarządzana przez byłych polityków opozycji antyorbanowskiej – Ádáma Ficsora (byłego ministra ds. służb specjalnych) i Viktora Szigetváriego. Ta sama firma współpracowała wcześniej z Akcją Demokracja, znaną z filmików wspierających Rafała Trzaskowskiego i krytykujących prawicowych polityków.
CYNICZNYM OKIEM: Kiedy polska fundacja płaci polskim influencerom z domeny zarejestrowanej przez węgierskich byłych polityków, a wszystko dzieje się tuż przed wyborami – to już nie jest marketing, to jest polityczny escape room.
Nie wszyscy influencerzy połknęli haczyk. Piotr Stanisławski z kanału CrazyNauka zgłosił sprawę do NASK – instytucji śledzącej dezinformację wyborczą – po tym, jak otrzymał dwa niemal identyczne maile z błędami, brakiem podpisu i niejasnym źródłem finansowania. Organizatorzy przekonywali, że „tworzą społeczność twórców, którym bliskie są wartości takie jak sprawiedliwość, równość i solidarność”, ale nie potrafili wyjaśnić, kto naprawdę stoi za akcją i skąd pochodzą pieniądze.
W 2025 roku influencer marketing to już nie eksperyment, ale kluczowy element strategii wyborczych i komercyjnych. Ale polityczne stawki są żenująco niskie – i to w świecie, gdzie marki płacą tysiące złotych za pojedynczą recenzję na Instagramie czy YouTube. Dlaczego? Bo polityka, w przeciwieństwie do komercji, wciąż liczy na tanią siłę roboczą i efekt „autentyczności”.
CYNICZNYM OKIEM: Influencer, który za 1605 zł miesięcznie sprzedaje polityczną narrację, to jak celebryta reklamujący pastę wybielającą za darmowe próbki. Ale skoro są chętni, to czemu nie?
Kampania „Zabierz Głos!” pokazała, jak łatwo można zorganizować masową akcję polityczną z użyciem influencerów, gotowych publikować wszystko za kilkaset złotych tygodniowo. W tle pozostają pytania o przejrzystość, finansowanie i realny wpływ na wybory. NASK już monitoruje podobne działania, ale w praktyce – to tylko wierzchołek góry lodowej.
CYNICZNYM OKIEM: Jeśli myślisz, że Twój ulubiony twórca jest „autentyczny” i „niezależny”, sprawdź, czy przypadkiem nie dostał maila z domeny .eu i propozycją 800 zł za tydzień. Bo w 2025 roku nawet demokracja jest na sprzedaż – i to w promocji.
