Kwota, którą Nowy Jork wydaje na jedną osobę bezdomną żyjącą na ulicy, niemal zrównała się z medianą rocznego dochodu nowojorskiego gospodarstwa domowego. Miasto przeznaczyło w zeszłym roku około 368 milionów dolarów na usługi dla osób koczujących poza schroniskami, co w przeliczeniu daje około 81 000 dolarów na osobę – przy medianie dochodu gospodarstwa domowego wynoszącej 81 228 dolarów. Innymi słowy, statystyczny bezdomny nowojorczyk kosztuje budżet miasta tyle, ile zarabia statystyczna nowojorska rodzina.
Dynamika wzrostu jest jeszcze bardziej wymowna. W 2019 roku miasto wydawało na programy dotarcia do osób bezdomnych około 102 miliony dolarów, co dawało średnio 28 000 dolarów na osobę. Do roku fiskalnego 2025 kwota na osobę niemal się potroiła – z 28 000 do 81 000 dolarów. Tymczasem sama populacja bezdomnych ulicznych wzrosła w tym okresie o 26 procent – z 3 588 do 4 505 osób. Wydatki rosły więc wielokrotnie szybciej niż liczba potrzebujących.
Pieniądze płyną, efekty nie nadążają
Jak donosi „NY Post”, przyczyny tak gwałtownego wzrostu kosztów nie są do końca jasne. Jednym z czynników jest rozbudowa schronisk o niskim progu wymagań oraz punktów dziennego pobytu, które zapewniają posiłki, prysznice i tymczasowe miejsca do spania, pozwalając ludziom na swobodne przychodzenie i wychodzenie. Problem w tym, że dokumentacja finansowa nie oddziela wyraźnie, jaka część funduszy trafia do poszczególnych programów.
Wzrost bezdomności ulicznej wiąże się częściowo z pandemią COVID-19 oraz zwiększoną migracją. Całkowita populacja osób bezdomnych w Nowym Jorku wynosi obecnie około 140 000 – o 78 procent więcej niż w 2019 roku. Około 97 procent z nich otrzymuje jakąś formę zakwaterowania w schroniskach, choć liczba osób żyjących na zewnątrz stale rośnie.
CYNICZNYM OKIEM: Za 81 000 dolarów rocznie można wynająć przyzwoite mieszkanie na Manhattanie. Ale najwyraźniej łatwiej jest wydać tę kwotę na biurokrację, która zadba o to, żeby bezdomny dostał prysznic i kanapkę.
Raport wskazuje, że miasto powinno dokładniej zbadać, jak wykorzystywane są te środki i czy programy skutecznie przenoszą ludzi do schronisk lub stałych mieszkań. Oczekuje się, że wydatki wzrosną jeszcze bardziej – do około 456 milionów dolarów do roku fiskalnego 2026.
Niektórzy rzecznicy praw do mieszkań proponują alternatywne podejście – argumentują, że obsadzenie wolnych lokali komunalnych i mieszkań wspomaganych mogłoby usunąć więcej osób z ulic przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów związanych z krótkoterminowymi programami schroniskowymi.
CYNICZNYM OKIEM: System, w którym wydatki rosną trzykrotnie, a problem pogłębia się o jedną czwartą, w każdej innej branży nazwano by bankructwem. W polityce społecznej nazywa się to „postępem”.
