Podczas niedawnej konferencji z inwestorami Jamie Dimon, dyrektor generalny JPMorgan, rzucił bardzo sugestywne światło na stan amerykańskiej gospodarki i finansów. Odpowiadając na pytanie o upadek firmy Tricolor, pożyczkodawcy dla osób z niską zdolnością kredytową, który kosztował bank 170 milionów dolarów, Dimon użył metafory pojawienia się „jednego karalucha” sugerując, że to tylko wierzchołek góry lodowej.
Nadmiar płynności Fed jako katalizator bankructw i oszustw
John Kenneth Galbraith, autor „Wielkiego krachu 1929”, opisał pojęcie „bezzle” – schowany za fasadą legalności proceder nadużyć i defraudacji, którego ofiary dopiero po czasie zdają sobie sprawę z rozmiarów szkód.
Dziś, sto lat później, zetknięcie z takim zjawiskiem następuje na rynku lewarowanych pożyczek, gdzie wartość rynku przekracza 2 biliony dolarów, a upadek firmy First Brands ujawniał oszustwa, które mogą pozbawić inwestorów połowy środków.
Od 2008, a szczególnie po szoku COVID-19, polityka Fedu zmierzająca do nadmiernego „dodruku” pieniędzy zaciągnęła potężny kredyt na ryzyko systemu bankowego i gospodarczego.
Jerome Powell, szef Fedu, przyznał niedawno, że „mogliśmy i powinniśmy wcześniej zakończyć program skupu aktywów,” który miał zabezpieczyć przed ryzykiem kryzysu, ale zamiast tego wywołał falę oszustw i lawinowo rosnących zaległości kredytowych.
Rynek nieruchomości – florencka bańka 2.0
Segment nieruchomości musi zmierzyć się z rozwarstwieniem:
- w stanach niebieskich (np. Kalifornia, Nowy Jork) ceny wciąż rosną wskutek deficytu nowych inwestycji,
- natomiast na południu i zachodzie (Floryda, Teksas) obserwujemy nadpodaż i spadek cen.
Prognozy przewidują istotne korekty do 2028 roku, nawet mimo historycznie niskich stóp procentowych obniżanych przez administrację Trumpa.
Odkrywane są kolejne afery, jak ta z udziałem Gerald Marcil i banków Zions Bancorporation i Western Alliance, gdzie manipulacje strukturami pożyczek spowodowały kilkadziesiąt milionów dolarów strat.
To tylko jedna z wielu historii „kukułczego jaja,” których ofiarami padają inwestorzy oraz system bankowy.
AI w finansach to głównie iluzoryczna wartość
Nawet na polu technologii Wall Street pozostaje wierne dawnym schematom. AI, która miała rewolucjonizować finanse, według badań MIT z sierpnia 2025 roku, w 95% projektów nie przynosi zysków ani wzrostu ROI.
Konsultanci i bankierzy inwestycyjni dalej zarabiają krocie na prowizjach, podczas gdy faktyczna wartość dodana AI jest w dużej mierze iluzoryczna.
CYNICZNYM OKIEM: Sto lat temu mieliśmy histerię okołorynkową lat dwudziestych, z szaleństwem spekulacji na nieruchomościach i giełdzie, a w tle defraudacje i „bezzle”. Dziś mamy nadmiar płynności, miliony rozproszonej spekulacji i ogromne oszustwa na rynku kredytów, które jednak pozostają niezauważone przez główne media i polityków.
Bezkarność elit finansowych, brak reform i ignorowanie ostrzeżeń to mieszanka, która może doprowadzić do kolejnego potężnego kryzysu. To, co przeżywamy teraz, może być jedynie prologiem do prawdziwego rozbłysku destrukcji finansowej.
Historia pokazuje, że każdy boom kiedyś się kończy. Banki, inwestorzy i instytucje muszą zacząć traktować władzę kapitału i techniki zarządzania ryzykiem poważniej, inaczej następne lata mogą przynieść znacznie poważniejszy krach niż ten sprzed stulecia.
Tymczasem ekonomiczna katastrofa wypływa nie tylko z rynku nieruchomości czy kredytów – to przede wszystkim kryzys moralny i systemowy, gdzie przez ponad dekadę ignorowano symptomy.
Sto lat po 1929 roku – czy historia ponownie się powtórzy?
