Każdy, kto mieszka w domu jednorodzinnym albo prowadzi gospodarstwo, wie, że lista napraw i konserwacji jest nieskończona. Dach przecieka, pompa się psuje, ogrzewanie trzeba odpowietrzyć, instalację elektryczną poprawić. Niektóre rzeczy można ogarnąć samemu, ale bardzo często trzeba wezwać fachowca – hydraulika, elektryka, instalatora CO, dekarza czy budowlańca.
I tu zaczynają się schody. Stawki takich specjalistów w Polsce potrafią zaskoczyć. Ludzie często narzekają na ceny usług, ale prawda jest taka, że dobry fachowiec nie narzeka na brak pracy, a kalendarz ma pełny na wiele miesięcy do przodu.
CYNICZNYM OKIEM: W świecie, gdzie każdy chce zostać milionerem na giełdzie czy w korporacji, zapominamy, że prawdziwym „złotem” są umiejętności trzymające świat razem – te, które pachną smarem, nie marketingiem.
Kto zostanie nową elitą finansową?
Czy to możliwe, że w Polsce największą klasą nowych milionerów nie będą programiści, doradcy biznesowi czy spekulanci giełdowi, ale ludzie w fartuchach i roboczych butach? Hydraulicy, elektrycy, operatorzy maszyn budowlanych, fachowcy od odnawialnych źródeł energii czy monterzy pomp ciepła?
Moim skromnym zdaniem – tak.
Sztuczna inteligencja może dziś pisać teksty, robić grafiki albo analizować dane. Ale żaden algorytm nie podłączy toalety w twoim domu, nie odpowietrzy kaloryfera zimą ani nie zdiagnozuje, czemu kocioł padł akurat w styczniu, tuż przed mrozami.
CYNICZNYM OKIEM: Możesz mieć superkomputer w kieszeni, ale jeśli twój kocioł odmówi posłuszeństwa, to do twojego mieszkania i tak wjedzie człowiek z narzędziami, a nie bot.
Rosnący problem demograficzny w branży fachowców
Problem w Polsce jest coraz bardziej widoczny:
- Ponad 40% wykwalifikowanych pracowników budowlanych i instalatorów ma ponad 50 lat.
- Młodych chętnych brakuje – szkoły zawodowe i technika w ostatnich dekadach przegrywały z liceami ogólnokształcącymi, bo wszyscy “szli na studia.”
- Branże budowlana i instalacyjna alarmują – wartościowe ręce do pracy są na wagę złota. Dobry elektryk, dekarz czy hydraulik potrafią zarobić miesięcznie tyle, ile menedżer średniego szczebla w korporacji.
Rolnictwo w Polsce zmaga się z podobnym problemem. Średni wiek rolnika przekracza już 55 lat, a wiele mniejszych gospodarstw upada, bo młodzi wolą migrować do miast. Ale tak jak nie można żyć bez chleba, tak samo nie można żyć bez prądu, kanalizacji czy ogrzewania.
Co czeka Polskę, jeśli nic się nie zmieni?
Jeżeli nic się nie zmieni, czeka nas spory kryzys – zarówno energetyczny, jak i infrastrukturalny. Potrzebujemy programu realnego wsparcia dla szkół branżowych i docenienia fachu – zarówno społecznie, jak i finansowo.
CYNICZNYM OKIEM: System edukacyjny przez dekady mówił: „Idź na studia, zostań kimś”. Tymczasem życie pokazuje, że bez fachowców od rur i kabli kraj stoi w miejscu, a miasta toną w ciemnościach i błocie.
Ironią jest to, że Polska – tak jak cały Zachód – przez lata pchała młodych do biur i na studia. A tymczasem największe życiowe szanse rosną tam, gdzie pachnie smarem, pyłem z budowy albo świeżo spawanym metalem.
Przyszłe bogactwo wcale nie musi należeć do tych z dyplomem. Coraz częściej będzie należeć do tych, którzy potrafią naprawić transformator, zainstalować pompę ciepła albo wybudować solidny dach.
Przyszłość Polski równie mocno zależy od ludzi w kaskach i butach roboczych, co od tych w garniturach i krawatach. Pytanie tylko, czy docenimy to zawczasu – czy też przekonamy się boleśnie dopiero wtedy, gdy zgaśnie światło, popsuje się piec, a woda w kranie nagle przestanie lecieć.
