Mars nie wysechł tak szybko, jak sądziliśmy. Łazik Curiosity odkrył dowody na to, że podziemna woda istniała na Czerwonej Planecie znacznie dłużej, niż wskazywały dotychczasowe badania – ogłosiła NASA 15 marca. Odkrycie opiera się na sześciomiesięcznym badaniu niezwykłych formacji geologicznych zwanych boxwork – niskich, krzyżujących się grzbietów o wysokości od jednego do dwóch metrów, które z kosmosu przypominają wzory gigantycznej pajęczyny.
„Nasze ustalenia pokazują, że Mars nie przeszedł po prostu ze stanu wilgotnego do suchego” – powiedziała Dimitra Atri, liderka Mars Research Group na Uniwersytecie Nowojorskim. „Nawet po tym, jak zniknęły jeziora i rzeki, niewielkie ilości wody nadal przemieszczały się pod ziemią, tworząc chronione środowiska, które mogły podtrzymywać mikroskopijne życie”.
CYNICZNYM OKIEM: Ludzkość wydaje miliardy, żeby znaleźć mikroskopijne życie na Marsie, jednocześnie robiąc wszystko, by utrudnić makroskopijne życie na Ziemi. Przynajmniej priorytety mamy jasne.
Kamienne autostrady na pięciokilometrowej górze
Naukowcy uważają, że struktury boxwork powstały, gdy woda gruntowa przepływała przez szczeliny w skale, pozostawiając minerały. Z biegiem czasu minerały stwardniały i wzmocniły pęknięcia, a otaczająca skała została starta przez wiatr – odsłaniając sieć grzbietów widoczną dziś na powierzchni.
„Zobaczenie struktur boxwork tak wysoko na górze sugeruje, że poziom wód gruntowych musiał być dość wysoki” – powiedziała Tina Seeger z Uniwersytetu Rice w Houston. „A to oznacza, że woda niezbędna do podtrzymania życia mogła przetrwać znacznie dłużej, niż sądziliśmy, patrząc z orbity”.
Podobne formacje istnieją na Ziemi, ale marsjańskie struktury boxwork są znacznie większe i bardziej rozpowszechnione niż ich ziemskie odpowiedniki. Do tej pory naukowcy dysponowali jedynie obrazami wykonanymi z kosmosu – Curiosity jako pierwszy zbadał je z bliska.
Pojazd wielkości SUV-a, ważący około tony, jest sterowany zdalnie z Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL) w południowej Kalifornii. Inżynierowie prowadzą go po grzbietach ledwie szerszych od samego łazika.
„To prawie jak autostrada, po której możemy jechać. Ale potem musimy zjechać w zagłębienia, gdzie trzeba uważać na ślizgające się koła lub trudności z zawracaniem w piasku” – powiedziała inżynier Ashley Stroupe z JPL. „Zawsze istnieje jakieś rozwiązanie. Wymaga to po prostu wypróbowania różnych ścieżek”.
Curiosity działa jako mobilne laboratorium – zbiera próbki skał wiertłem zamontowanym na robotycznym ramieniu, zmienia je w proszek i analizuje wewnętrznymi instrumentami. Używając promieni rentgenowskich i pieca wysokotemperaturowego, naukowcy zidentyfikowali minerały ilaste w próbce z grzbietu oraz minerały węglanowe w zagłębieniu, co dostarczyło kluczowych wskazówek o roli wody w formowaniu tych struktur.
CYNICZNYM OKIEM: Miliardowy łazik jeździ po marsjańskich grzbietach węższych niż on sam, unikając piasku i ślizgających się kół. Na Ziemi nazywamy to parkowaniem w centrum Warszawy.
Oczekuje się, że łazik opuści region boxwork jeszcze w tym miesiącu, przechodząc do warstwy zawierającej minerały siarczanowe – kolejne świadectwo stopniowego znikania wody z powierzchni planety. Teren coraz wyraźniej opowiada historię Marsa, który nie umarł nagle, lecz gasił pragnienie powoli, przez miliony lat.
