Obecnie żyjemy w epoce, którą Brett Arends słusznie nazwał „Najgłupszą giełdą w historii” – potencjalnie najbardziej niebezpieczną erą rynków finansowych. Odbija się to strukturą rynku pełnego zniekształceń, ekstremalnych wycen i inwestorów odurzonych narracjami, a nie rzeczywistymi fundamentami.
Historyczne szczyty wycen i bańki
Indeks S&P 500 notowany jest obecnie przy około 26-krotności zysków z ostatnich 12 miesięcy, a wskaźnik CAPE oscyluje blisko 40 – poziomu spotykanego dotąd tylko na historycznych szczytach baniek spekulacyjnych, takich jak bańka internetowa z 2000 roku.
Kapitalizacja rynku akcji jest równocześnie rekordowa, przekraczając aż 217% PKB USA – wartość, którą legendarny inwestor Warren Buffett uważa za wyraźny sygnał ostrzegawczy.
Ponad 60% akcji w USA znajduje się dziś pod kontrolą funduszy pasywnych i ETF-ów, które kupują akcje mechanicznie, według ich udziału w indeksach, nie zwracając uwagi na wartość czy fundamenty spółek. To napędza nienaturalną koncentrację kapitału w rękach kilku gigantów takich jak Apple, Microsoft, Nvidia.
Taki model inwestowania tworzy pętlę zwrotną: wyceny tych mega-firm rosną, co skutkuje dalszym napływem kapitału, niezależnie od rzeczywistego stanu ich biznesów.
Iluzja dywersyfikacji i wzrost systemowego ryzyka
Inwestorzy myślą, że dywersyfikują portfele, posiadając wiele ETF-ów, podczas gdy w rzeczywistości mają podwójne lub potrójne ekspozycje na te same giganta. To powoduje wzrost ryzyka systemowego i podatność portfeli na wspólne spadki.
W najbardziej niebezpiecznej erze rynkowej dyscyplina wycen zanika, a rynek jest uzależniony od przejęcia kapitału przez automatyczne strategie, którym brakuje zdolności adaptacji i analizy jakościowej.
W efekcie powstaje system, w którym panuje irracjonalna magia narracji i impet, ale brakuje prawdziwej kontroli i ostrożności, co tworzy proszek wybuchowy gotowy do detonacji.
Podobne manie spekulacyjne i zniekształcenia obserwowano już w latach 20. XX wieku przed wielkim krachem 1929, a także w okolicy bańki internetowej 2000 roku.
Współczesne instrumenty, takie jak fundusze private equity w planach emerytalnych, czy kryptowalutowe ETF-y z dźwignią, podsuwają pozory stabilności, ale ukrywają gigantyczne ryzyko i ograniczoną płynność, które mogą sprowokować gwałtowne upadki systemowe.
Rady dla inwestorów w najbardziej niebezpiecznej erze
- Zakładaj możliwe spadki rzędu 30-50% i testuj odporność swojego portfela.
- Trzymaj płynność, bo gotówka to narzędzie dające elastyczność w czasie kryzysu.
- Inwestuj aktywnie i z dyscypliną, unikaj podążania za tłumem inwestorów pasywnych.
- Uważaj na modę na AI, biotechnologię, kosmos – bez zysków i fundamentów są to często tylko spekulacyjne bańki.
CYNICZNYM OKIEM: Myśleliśmy, że inwestowanie pasywne to lekarstwo na emocje, ale stało się ono gigantycznym tłumem na rynku, który wzmacnia bańki i kapitalistyczne głupoty, zaniedbując realne ryzyko. To era, gdzie historia krachów nie tylko się powtarza, ale i przybiera coraz bardziej przerażające formy.
Największa amerykańska giełda w historii zdominowana przez inwestowanie pasywne rodzi największe zagrożenia od dziesięcioleci.
Inwestorzy i regulatorzy muszą zdać sobie sprawę, że bez powrotu do dyscypliny, analizy i aktywnego zarządzania ryzykiem, obecne rynki mogą doprowadzić do katastrofalnych konsekwencji dla światowej gospodarki i portfeli indywidualnych.
