Dwanaście dni operacji Epic Fury zniszczyło znaczną część konwencjonalnych zdolności morskich Iranu – ale IRGC odpowiedział przestawieniem się na broń, której nie można zbombardować z powietrza. Irańskie miny morskie pojawiły się w Cieśninie Ormuz, przekształcając najważniejsze morskie wąskie gardło świata z drogi wodnej w pole minowe. Prezydent Trump poinformował w czwartek, że siły USA uderzyły już w 28 irańskich jednostek stawiających miny – co samo w sobie świadczy o skali problemu.
Jahangir Arasli, starszy pracownik naukowy Instytutu Rozwoju i Dyplomacji w Baku i specjalista od zagrożeń morskich, ujął to zwięźle w rozmowie z Wall Street Journal: „Zdolności konwencjonalne zostały zmiecione, ale wciąż dysponują tymi zdolnościami asymetrycznymi”. Były wyższy oficer francuskiej marynarki wojennej, cytowany przez AFP anonimowo, dodał bez ogródek: „Miny to broń biednych”. Tania, trudna do wykrycia i niezwykle skuteczna w odstraszaniu komercyjnego ruchu morskiego.
CYNICZNYM OKIEM: USA przez 12 dni niszczyły irańską flotę za pomocą najbardziej zaawansowanego sprzętu wojskowego na świecie. Iran odpowiedział minami morskimi – technologią wynalezioną w XVI wieku. Symetria jest doskonała: najdroższe wojsko w historii kontra broń biednych, i żaden tankowiec nie chce ryzykować.
Arsenał liczący tysiące sztuk – i precedens z lat 80.
Iran dysponuje według szacunków Congressional Research Service od 3 000 do 6 000 min morskich, przy czym nowsze oceny plasują realne zapasy bliżej górnej granicy tego przedziału. To nie jest broń improwizowana – to systematycznie budowany potencjał asymetryczny, którego Teheran użył już raz skutecznie podczas „wojny tankowców” w latach 80., zmuszając Stany Zjednoczone do organizowania konwojów eskortowych dla statków handlowych.
Historia zatacza koło – nowy najwyższy przywódca Mojtaba Chamenei wydał orędzie stwierdzające wprost, że Ormuz „pozostanie zamknięty jako narzędzie nacisku”, a rosnąca liczba statków oczekujących na bezpieczne przejście sprawia, że pytanie o eskortę morską przestaje być hipotetyczne. Sekretarz Energii Chris Wright przyznał wcześniej, że US Navy nie jest jeszcze gotowa do eskortowania tankowców – bo zasoby wojskowe pozostają skoncentrowane na niszczeniu irańskich zdolności ofensywnych.
CYNICZNYM OKIEM: Waszyngton ogłasza zniszczenie irańskiej floty, a jednocześnie przyznaje, że nie może eskortować tankowców przez cieśninę. To jak ogłosić zwycięstwo w boksie i dodać, że rękawic jeszcze nie założono.
Chaos skuteczniejszy niż blokada
Kluczowa zmiana strategiczna po stronie irańskiej polega na przejściu od próby formalnego zablokowania cieśniny do wywoływania permanentnego chaosu na drodze wodnej. Miny morskie, drony kamikadze, małe jednostki IRGC i zagrożenie rakietowe tworzą razem środowisko, w którym żaden armator nie może zagwarantować ubezpieczenia ani bezpieczeństwa załodze – nawet jeśli formalnie szlak pozostaje „otwarty”.
Efekt ekonomiczny jest identyczny z pełną blokadą, przy znacznie niższych kosztach operacyjnych po stronie irańskiej i znacznie wyższych kosztach odpowiedzi po stronie amerykańskiej.
MAE szacuje spadek światowych dostaw ropy o 8 milionów baryłek dziennie w marcu. Przy Arsenal liczącym potencjalnie 6 000 min i deklarowanej woli ich użycia, Teheran zachowuje zdolność utrzymywania napięcia przez kolejne tygodnie – niezależnie od tego, ile konwencjonalnych okrętów straci w starciu z US Navy.
