Firma Nano Nuclear złożyła do Amerykańskiej Komisji Regulacji Jądrowej wniosek o pozwolenie na budowę mikroreaktora Kronos na terenie Uniwersytetu Illinois. To kolejny etap projektu, który nabrał rozpędu jesienią ubiegłego roku, gdy na kampusie rozpoczęto wiercenia geotechniczne i prace nad charakterystyką terenu, zwieńczone uroczystym wbiciem pierwszej łopaty. Wsparcie gubernatora Illinois J.B. Pritzkera uczyniło ten projekt wiodącym przedsięwzięciem w szerszym planie komercjalizacji technologii mikroreaktorów w Stanach Zjednoczonych.
Kronos to wysokotemperaturowy reaktor chłodzony gazem, zaprojektowany z myślą o wdrożeniu komercyjnym. Dostarcza 15 megawatów bezemisyjnej mocy podstawowej, wykorzystując odporne na stopienie paliwo TRISO oraz hel jako chłodziwo. Konstrukcja stawia na bezpieczeństwo typu „walk-away” – czyli samoczynne wyłączenie w razie awarii – autonomiczną pracę podczas przerw w dostawie prądu z sieci oraz skalowalność poprzez łączenie wielu jednostek.
Od laboratorium do fabryki – plan na dekadę
Nano Nuclear przejęło technologię w 2024 roku od Ultra Safe Nuclear Corp., pozycjonując ją jako jedną z pierwszych gotowych do komercjalizacji platform mikroreaktorów. Lista przewidywanych zastosowań brzmi jak katalog współczesnych wyzwań energetycznych – od zasilania centrów danych sztucznej inteligencji, przez elektryfikację przemysłu i bazy wojskowe, po odległe społeczności odcięte od stabilnych źródeł energii.
Dyrektor techniczny Florent Heidet nie krył emocji, nazywając złożenie wniosku „momentem przełomowym”, który oddziela projekty gotowe do realizacji od tych tkwiących we wczesnej fazie rozwoju.
CYNICZNYM OKIEM: W branży jądrowej „moment przełomowy” ogłasza się mniej więcej co kwartał. Prawdziwy przełom nastąpi, gdy reaktor faktycznie zacznie produkować prąd, a nie slajdy w prezentacjach inwestorskich.
Zgodnie z procedurą NRC, pracownicy komisji najpierw sprawdzą kompletność wniosku przed jego formalnym zarejestrowaniem. Nano szacuje fazę przeglądu na około 12 miesięcy, po czym agencja będzie mogła wydać zgodę na budowę. Harmonogram ten wpisuje się w niedawne wysiłki NRC na rzecz usprawnienia licencjonowania zaawansowanych reaktorów przy jednoczesnym zachowaniu rygorystycznych standardów bezpieczeństwa.
Firma nie zamierza jednak czekać z założonymi rękami na decyzję z Illinois. Rozmowy na temat kolejnych wdrożeń toczą się już w Teksasie, Korei Południowej oraz w amerykańskich obiektach federalnych. Plan zakłada rozpoczęcie wstępnych operacji testowych na kampusie Uniwersytetu Illinois pod koniec lat 20. XXI wieku, a docelowym celem jest seryjna, fabryczna produkcja mikroreaktorów na szeroką skalę.
CYNICZNYM OKIEM: Reaktor jądrowy na kampusie uniwersyteckim to idealny sposób, żeby studenci w końcu przestali narzekać na rachunki za prąd – i zaczęli narzekać na coś znacznie ciekawszego.
Kadra zarządzająca opisuje złożenie wniosku jako potwierdzenie lat pracy inżynieryjnej i zaangażowania na etapie przedaplikacyjnym. Jeśli harmonogram się sprawdzi, Kronos może stać się jednym z pierwszych komercyjnych mikroreaktorów działających na amerykańskiej uczelni – i jednocześnie dowodem, że mała energetyka jądrowa to nie tylko wizja przyszłości, lecz realna alternatywa energetyczna.
