Japoński premier Sanae Takaichi złagodziła ton wobec Pekinu, potwierdzając, że oficjalne stanowisko Japonii wobec Tajwanu pozostaje niezmienione od Wspólnego Komunikatu z 1972 roku, gdzie Pekin powtarza, iż Tajwan jest nierozłączną częścią terytorium Chińskiej Republiki Ludowej. To zwrot po jej wcześniejszej prowokacyjnej wypowiedzi w parlamencie, że atak Chin na Tajwan mógłby być „sytuacją zagrażającą przetrwaniu” Japonii, uzasadniającą interwencję militarną – słowa, które rozpaliły chińską presję handlową, dyplomatyczną i turystyczną.
Takaichi, czując presję, w środę powtórzyła przed parlamentem: „Podstawowe stanowisko rządu Japonii wobec Tajwanu pozostaje takie, jak w komunikacie z 1972 roku, bez żadnej zmiany”. Dokument ten, oparty na Deklaracji Kairskiej (1943) i Artykule 8 Deklaracji Poczdamskiej, stanowi fundament normalizacji stosunków po II wojnie światowej, gdzie Japonia „w pełni rozumie i szanuje” chińskie roszczenia terytorialne.
Chińska presja ekonomiczna miażdży Tokio
Pekin nie czekał: ograniczył import japońskich owoców morza, anulował filmy, koncerty i wymiany kulturalne, a nawet wezwał obywateli do bojkotu podróży do Japonii. Chińskie linie lotnicze skróciły setki lotów, a restauracje jak Toya w Pekinie odnotowały ponad 60 anulowanych rezerwacji od połowy listopada – właściciel Kazuyuki Tanioka, serwujący omakase od dekady, czuje skutki na własnej skórze.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin, poprzez rzeczniczkę Mao Ning i rzecznika Lin Jian, domagało się wycofania i przeprosin: „Przestań przekraczać linię, wycofaj błędne wypowiedzi i dotrzymaj zobowiązań realnymi działaniami”. Marynarka PLA i Straż Przybrzeżna zintensyfikowały obecność koło Tajwanu i spornych wysp na Morzu Wschodniochińskim – najnowszy incydent z okrętami miał miejsce we wtorek.
CYNICZNYM OKIEM: Japonia, historyczny wróg Pekinu, klęka przed ekonomiczną pałką – z Linuksa na owoce morza, od okrętów po anulowane koncerty, wszystko po to, by nie drażnić smoka, który dyktuje reguły gry.
Amerykańscy senatorowie kontratakują
Senator John Cornyn nazwał działania Xi „zastraszaniem sojusznika USA”, broniąc strategicznej dwuznaczności: „Chcemy, by Xi myślał wiele razy przed pociągnięciem za spust”. Josh Hawley był ostrzejszy: „Tajwan ma prawo do niepodległości, jest wolnym narodem – nie powinniśmy pozwalać Chinom wierzyć, że go posiadają”, podkreślając, że traktowanie Tajwańczyków jak własność Pekinu to gra komunistów.
Wewnętrzny bunt w Japonii i chińskie zwycięstwo?
Nawet w Japonii parlamentarzyści i uczeni zebrali się we wtorek w Izbie Radców, żądając wycofania uwag Takaichi i powrotu do normalizacji z Chinami – donosi Xinhua. Jeśli premier ustąpi z formalnym wycofaniem i przeprosinami, Pekin ogłosi to dyplomatycznym triumfem, demonstrując potęgę ekonomiczną nad azjatyckim rywalem.
CYNICZNYM OKIEM: Chiny, największy partner handlowy Japonii, pokazują, jak miękką siłą miażdżyć opór – od bojkotu sushi po okręty, wszystko po to, by Tokio wróciło do kolan, udając szacunek dla „nierozłącznej części” terytorium.
Takaichi próbuje ratować twarz, ale presja Pekinu obnaża kruchość azjatyckich równowag – Japonia dąży do deeskalacji, lecz bez pełnego kapitulowania, w regionie, gdzie ekonomia wygrywa z honorem, a Tajwan wisi na włosku chińskich żądań.
