Eksperci wojskowi przez lata operowali pewnym zestawem założeń dotyczących irańskiego arsenału rakietowego. Jeszcze miesiąc temu – zaledwie trzy dni przed niespodziewanym atakiem USA i Izraela – irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi publicznie twierdził, że Iran „celowo ograniczył” zasięg swoich pocisków balistycznych do 2000 kilometrów. Tego samego dnia sekretarz stanu Marco Rubio mówił, że Iran „z pewnością próbuje pozyskać międzykontynentalne pociski balistyczne” i znajduje się „na ścieżce, by pewnego dnia móc opracować broń zdolną dosięgnąć kontynentalną część USA”. Obie te wypowiedzi właśnie straciły aktualność.
Iran podjął bowiem próbę uderzenia w połączoną bazę Wielkiej Brytanii i USA na wyspie Diego Garcia na Oceanie Indyjskim za pomocą dwóch pocisków balistycznych średniego zasięgu. Cel leży około 4000 kilometrów od irańskich granic – dwukrotnie dalej niż oficjalnie deklarowany maksymalny zasięg Teheranu.
Dwa pociski, jedno pytanie: co jeszcze ma Iran?
Według dwóch urzędników, którzy przekazali informacje „Wall Street Journal”, jeden pocisk uległ awarii w trakcie lotu, podczas gdy drugi został zaatakowany przez pocisk przechwytujący SM-3 wystrzelony z okrętu Marynarki Wojennej USA. Nie jest jednak jasne, czy przechwycenie faktycznie zakończyło się sukcesem. Amerykańscy urzędnicy zapewnili jedynie, że baza nie odniosła szkód.
Izraelski ośrodek Alma Research and Education Center wcześniej szacował maksymalny zasięg Iranu na 3000 kilometrów. Ten pozorny debiut irańskich IRBM budzi obawy daleko wykraczające poza los jednej bazy na Oceanie Indyjskim. Jeśli Iran faktycznie może dosięgnąć Diego Garcia, implikuje to zdolność rażenia celów tak odległych jak Europa Środkowa czy Skandynawia.
„Myślę, że istnieje ogromna przepaść między ich obecną sytuacją a zdolnością do posiadania czegokolwiek, co mogłoby dotrzeć do Stanów Zjednoczonych” – powiedziała dziennikowi Rosemary Kelanic z Defense Priorities.
To prawda, ale osiągnięcie progu technologii ICBM to znacznie więcej niż tylko większa ilość paliwa w rakiecie. Głowice ICBM spędzają część trajektorii w przestrzeni kosmicznej, wymagają zaprojektowania pojazdów powrotnych z osłonami termicznymi oraz bardziej wyrafinowanej technologii naprowadzania. W maju ubiegłego roku Agencja Wywiadu Obronnego przewidywała, że gdyby Iran podjął taką decyzję, mógłby posiadać ponad 60 pocisków ICBM do 2035 roku.
CYNICZNYM OKIEM: Iran przez lata zapewniał, że celowo ogranicza zasięg swoich pocisków. Świat mu wierzył. Teraz okazuje się, że jedyną rzeczą, którą Teheran celowo ograniczał, była nasza wiedza o tym, co naprawdę potrafi.
Wielka Brytania – od powściągliwości do współudziału
Atak na Diego Garcia ma też wymiar polityczny, który może okazać się równie wybuchowy jak same pociski. Choć na wyspie stacjonują siły amerykańskie, Diego Garcia jest Brytyjskim Terytorium Zamorskim. Po rozpoczęciu bombardowań Iranu 28 lutego premier Keir Starmer początkowo odmawiał Stanom Zjednoczonym zgody na wykorzystanie bazy w kampanii przeciwko Iranowi.
Wkrótce jednak ustąpił, ogłaszając, że obiekty mogą być wykorzystywane do operacji „obronnych” – skupionych na eliminowaniu irańskich wyrzutni rakietowych wymierzonych w brytyjskie interesy. W piątek pozwolenie to zostało rozszerzone o wspieranie uderzeń na irańskie zasoby zagrażające cieśninie Ormuz. Iran natychmiast zareagował, ostrzegając, że ułatwianie amerykańskich manewrów wojskowych czyni z Wielkiej Brytanii „uczestnika agresji” i że Teheran „zastrzega sobie przyrodzone prawo do obrony suwerenności i niepodległości kraju”.
Tymczasem na początku marca Irańskie Centrum Badań Kosmicznych w Teheranie zostało zniszczone w ataku, do którego przyznał się Izrael. IDF stwierdziło, że w obiekcie znajdowały się „strategiczne laboratoria wykorzystywane do badań i rozwoju satelitów wojskowych do różnych celów, w tym nadzoru, celowania i kierowania ogniem na cele na całym Bliskim Wschodzie”.
Zniszczenie tego ośrodka miało zapewne na celu podcięcie irańskiego programu rakietowego u źródła. Jednak piątkowy atak na Diego Garcia sugeruje, że Iran dysponuje arsenałem i wiedzą wykraczającymi poza to, co udało się dotychczas zniszczyć.
CYNICZNYM OKIEM: Starmer w poniedziałek odmawia udziału w wojnie, w środę zgadza się na operacje „obronne”, w piątek pozwala bombardować z własnych baz. Gdyby polityczna powściągliwość była paliwem rakietowym, Wielka Brytania nie doleciałaby nawet do Calais.
Diego Garcia pojawiała się w nagłówkach jeszcze przed tą wojną z zupełnie innego powodu. W zeszłym roku Wielka Brytania zgodziła się oddać suwerenność nad wyspą i całym archipelagiem Chagos Mauritiusowi, wynajmując Diego Garcia na 99 lat. Trump nazwał tę transakcję „aktem całkowitej słabości” – choć wcześniej Rubio twierdził, że prezydent „wyraził poparcie dla tego monumentalnego osiągnięcia”. Kolejna rozbieżność, która w wirze wojny schodzi na dalszy plan, ale nie znika.
Ważniejsze od politycznych sporów o własność wyspy jest teraz pytanie, jaką technologią balistyczną Irańczycy faktycznie dysponują – i ile jeszcze założeń zachodniego wywiadu okaże się przestarzałych, zanim ten konflikt dobiegnie końca.
