Zanim ktokolwiek w Waszyngtonie lub Tel Awiwie narysuje strzałkę na mapie prowadzącą do Teheranu, warto spojrzeć na liczby. Iran zamieszkuje ponad 90 milionów ludzi, a jego powierzchnia – 1,648 mln km² – jest zbliżona do Alaski i odpowiada niemal połowie kontynentu europejskiego.
Dla porównania: Irak, w którym USA ugrzęzły na dwie dekady, jest krajem znacznie mniejszym. Iran przytłacza go pod każdym względem.
CYNICZNYM OKIEM: Biały Dom „nie wyklucza” wysłania wojsk lądowych. To zdanie brzmi groźnie dopiero wtedy, gdy człowiek spojrzy na mapę i zrozumie, że mówi o operacji obejmującej obszar porównywalny z jedną trzecią kontynentalnych Stanów Zjednoczonych.
Liczby, których nikt nie czyta przed wojną
Rosja prowadzi operację wojskową na Ukrainie od ponad czterech lat – Iran jest znacznie większy od Ukrainy. USA spędziły dwie dekady w Iraku – Iran dwukrotnie przewyższa go ludnością.
Najkrwawsza wojna na Bliskim Wschodzie w czasach nowożytnych, konflikt iracko-irański z lat 1980-1988, zakończyła się patem przy szacowanych stratach sięgających nawet miliona ofiar po obu stronach. Iran przetrwał tę wojnę mimo ogromnych strat i potajemnego wsparcia USA dla Saddama Husajna – co daje pewne wyobrażenie o jego odporności na konflikty egzystencjalne.
Teheran liczy blisko 10 milionów mieszkańców, a cała aglomeracja – około 16 milionów. To miasto porównywalne wielkością i gęstością z Nowym Jorkiem. Amerykańscy weterani z Iraku wspominają, że oczyszczanie pojedynczego dużego budynku w Bagdadzie czy Faludży zajmowało od pięciu do ośmiu godzin i było najbardziej wyczerpującym zadaniem dla piechoty. Teheran to dziesiątki tysięcy takich budynków, zatłoczonych cywilami.
Kurdowie jako pośrednicy – teren mówi nie
CIA i Mossad mają według doniesień badać możliwości przeciągnięcia na swoją stronę kurdyjskiej mniejszości, stanowiącej około 10% irańskiego społeczeństwa. Problem jest prozaiczny: daleki północny zachód Iranu, zamieszkany głównie przez Kurdów, to teren górzysty i skalisty.
Każda próba wywołania powstania przez kurdyjskich pośredników byłaby powolna, żmudna – a ukształtowanie terenu sprzyjałoby siłom Teheranu, nie rebeliantom wspieranym z zewnątrz.
Struktura etniczna Iranu
| Grupa etniczna | Udział procentowy (szacunkowy) |
| Persowie | 61% |
| Azerowie | 16% |
| Kurdowie | 10% |
| Lurowie | 6% |
| Beludżowie | 2% |
| Arabowie | 2% |
| Turkmeni i plemiona turkijskie | 2% |
| Inni | 1% |
Irak rozpadł się w sekciarskim chaosie po inwazji 2003 roku – ale Persowie wykazują historycznie silniejszą jedność narodową niż podzielony Irak. Strategia „zasiania chaosu etnicznego” zakłada, że Iran zachowa się jak Irak. To założenie warte ostrożności.
CYNICZNYM OKIEM: „Bóg stworzył wojnę po to, by Amerykanie nauczyli się geografii” – napisał Mark Twain. Sądząc po dotychczasowych doświadczeniach, kurs jest wyjątkowo długi i kosztowny, a postępy w nauce – skromne.
