Amerykański wywiad przechwycił zaszyfrowaną wiadomość, która może oznaczać początek czegoś znacznie poważniejszego niż kolejna wymiana gróźb między Waszyngtonem a Teheranem. Sygnał, zidentyfikowany krótko po śmierci ajatollaha Alego Chameneiego 28 lutego, nosi wszelkie cechy rozkazu operacyjnego skierowanego do uśpionych agentów rozmieszczonych poza granicami Iranu. Analitycy ustalili, że komunikat zawierał kody dostępu i był adresowany do tajnych odbiorców metodami przypominającymi klasyczne techniki aktywacji zasobów wywiadowczych – bez użycia internetu, w sposób znany z podręczników zimnowojennego szpiegostwa.
Śmierć najwyższego przywódcy Iranu w amerykańsko-izraelskim nalocie to moment, który zmienił reguły gry na Bliskim Wschodzie. Jego następca, syn Mojtaba Chamenei, przejmuje władzę w warunkach, które trudno nazwać stabilnymi – ranny w konflikcie, określany przez część źródeł jako człowiek żądny zemsty, z silnymi powiązaniami z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. W samym Iranie rozbrzmiewają protesty ze skandowaniem „śmierć Mojtabie”, podczas gdy państwowe media robią wszystko, by zmobilizować poparcie społeczne.
CYNICZNYM OKIEM: Dynastyczna sukcesja w teokracji, która oficjalnie dynastii nie uznaje. Syn po ojcu obejmuje tron w republice islamskiej, a świat udaje zaskoczenie – jakby to był pierwszy przypadek, gdy rewolucja kończy się tam, gdzie zaczęła monarchia.
Groźby, które przestają być puste
Wymiana zdań między Trumpem, a irańskim kierownictwem osiągnęła poziom, przy którym klasyczna dyplomacja wygląda jak wspomnienie z innej epoki. Trump oznajmił na antenie Fox News, że Mojtaba Chamenei nie będzie w stanie „żyć w pokoju”, i ostrzegł Iran przed „śmiercią, ogniem i furią” w przypadku zamknięcia Cieśniny Ormuz. Szef irańskiej Rady Bezpieczeństwa Ali Larijani odpowiedział z właściwą sobie bezpośredniością – „nawet więksi od ciebie nie zdołali wyeliminować narodu irańskiego. Zadbaj o siebie, żebyś sam nie został wyeliminowany!”
Te słowa nabierają szczególnej wagi w kontekście niedawnego wyroku skazującego dla Asifa Merchanta, obywatela Pakistanu przeszkolonego przez IRGC, który planował zamach na Trumpa podczas kampanii prezydenckiej w 2024 roku. Merchant został uznany za winnego zaledwie kilka dni temu, a sam spisek był bezpośrednio powiązany z zemstą za zabicie generała Kasema Sulejmaniego w 2020 roku. Co więcej, Merchant powiedział agentom FBI, że podejrzewa Iran o stanie za próbą zamachu na Trumpa z 13 lipca 2024 roku w Butler – twierdząc, że schemat działania był identyczny z jego własnym planem, realizowanym pod przymusem IRGC, które groziło jego rodzinie.
Prokuratorzy ujawnili, że Merchant rekrutował płatnych zabójców, których celami mieli być amerykańscy politycy – Trump, Biden i Haley. Podczas procesu przekazał pięć tysięcy dolarów tajnym agentom podającym się za najemników. Stany Zjednoczone odpowiedziały eliminacją dowódcy IRGC odpowiedzialnego za spisek, co ogłosił sekretarz obrony Pete Hegseth, opisując ten dzień jako „najintensywniejszy” pod względem uderzeń na Iran.
Uśpione komórki i widmo ataków na Zachodzie
Eksperci ds. bezpieczeństwa ostrzegają, że zagrożenie nie ogranicza się do zorganizowanych siatek agentów. Charles Marino, były doradca Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wskazał, że komórka licząca od dziesięciu do dwudziestu osób jest w stanie przeprowadzić jednoczesne ataki na miękkie cele – koncerty, wydarzenia sportowe, miejsca masowych zgromadzeń. Szczególny niepokój budzi zbliżający się Puchar Świata, zakwalifikowany jako Narodowe Specjalne Wydarzenie Bezpieczeństwa. Doniesienia o irańskich agentach wykorzystujących szlaki przez Wenezuelę do infiltracji zachodnich państw dodatkowo podsycają obawy o tworzenie sieci operacyjnych w pobliżu granic Stanów Zjednoczonych.
CYNICZNYM OKIEM: Zimna wojna miała szpiegów z klasą, którzy pili martini i czytali poezję. Współczesna wersja to zaszyfrowane wiadomości, trasy przez Wenezuelę i pięć tysięcy dolarów w kopercie dla tajniaka FBI. Postęp jest bezlitosny nawet dla szpiegostwa.
Tymczasem sytuacja na miejscu eskaluje z godziny na godzinę. Teheran doświadcza masowych nalotów z „niezwykle potężnymi” eksplozjami, a nad stolicą unoszą się kłęby dymu. Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi wykluczył powrót do negocjacji z Waszyngtonem, powołując się na wcześniejsze zdrady. Premier Izraela Benjamin Netanjahu oznajmił, że Izrael „jeszcze nie skończył” w Iranie, jednocześnie ostrzegając mieszkańców Libanu przed uderzeniami w Hezbollah. Prezydent Francji Emmanuel Macron zadeklarował wsparcie dla Cypru w obliczu regionalnych napięć.
Cieśnina Ormuz pozostaje faktycznie zamknięta, co wstrzymuje ruch tankowców i wypełnia magazyny ropy po brzegi. Globalne ceny surowców gwałtownie rosną, a obawy przed kryzysem gospodarczym stają się coraz bardziej realne. IRGC ogłosiło, że kraje, które wydalą ambasadorów amerykańskich i izraelskich, uzyskają swobodny przepływ przez cieśninę – co saudyjski gigant naftowy skomentował ostrzeżeniem przed rynkową „katastrofą”. Trump powtórzył na Truth Social, że uderzy w Iran „dwadzieścia razy mocniej”, jeśli przepływ ropy zostanie zablokowany, podczas gdy Teheran upiera się, że to on zdecyduje o zakończeniu wojny i będzie kontynuował ataki rakietowe tak długo, jak uzna za konieczne.
Przechwycone sygnały i publiczne groźby rysują obraz sytuacji bezpieczeństwa, w której granica między retoryką, a realnym zagrożeniem praktycznie przestała istnieć – a konsekwencje mogą dotknąć nie tylko Bliski Wschód, lecz każdy kraj zachodni, Polskę nie wyłączając.
