Aktorka Samaire Armstrong, znana z roli w popularnym serialu „Życie na fali”, wystąpiła z gorzką relacją na temat zakorzenionej w Hollywood dyskryminacji. Przez lata milczała, podczas gdy reżyserzy castingu wielokrotnie ją odrzucali z jednego powodu, którym była jej rasa. Gdy nie mogła już dłużej wytrzymać, przerwała milczenie, twierdząc, że merytokracja została złożona w ofierze na ołtarzu polityki tożsamości. Jej świadectwo padło pięć lat temu, a w międzyczasie, jak sugeruje materiał, branża jeszcze bardziej zintensyfikowała te działania.
Sama aktorka opisała mechanizm odrzuceń w bardzo konkretny sposób. „Przez ostatnie 6 lat słyszałam bez przerwy: nie szukają białych. Podobałaś im się, ale jesteś biała” – wyznała Armstrong, dodając, że wahadło wychyliło się tak daleko, iż przestano opowiadać naturalne, organiczne historie. W jej relacji pojawia się obraz branży, która zamiast szukać talentu, wciska postacie pod dyktando poprawności politycznej.
Kiedy szkoła aktorska przestaje mieć sens?
Armstrong stawia pytanie, które uderza w fundament zawodu. „Trzeba się zastanowić, jaki jest sens szkoły aktorskiej i poświęcania czasu na rozwijanie warsztatu, skoro to już nie ma znaczenia?” – pytała w wywiadzie dla PragerU. Jej świadectwo podkreśla niepokojącą tezę, że Hollywood nie tylko skłania się ku różnorodności, lecz wymusza wykluczenie.
Zdaniem autorów materiału nie jest to odosobniony głos. Doświadczenie aktorki ma odzwierciedlać szerszą zmianę, w której kolor skóry determinuje możliwości bardziej niż umiejętności, wykształcenie czy atrakcyjność dla widza. Padają mocne słowa o kraju, w którym biali nadal stanowią większość, a kreatywne serce amerykańskiej rozrywki zwróciło się przeciwko swojemu podstawowemu zapleczu talentów.
Tekst wskazuje na konkretne źródło formalizacji tego zjawiska. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej wprowadziła „Standardy reprezentacji i inkluzywności” wymagane do nominacji w kategorii Najlepszy Film. Począwszy od 96. ceremonii rozdania Oscarów w 2024 roku, filmy muszą spełniać co najmniej dwa z czterech szczegółowych standardów, potwierdzonych poufnym formularzem Akademii.
Zasady te faworyzują grupy określane jako „niedoreprezentowane”. W tej definicji mieszczą się kobiety, mniejszości rasowe lub etniczne, osoby LGBTQ+ oraz osoby niepełnosprawne lub niesłyszące. Preferencje te mają obowiązywać na każdym szczeblu produkcji, od obsady aktorskiej po kierownictwo i marketing.
CYNICZNYM OKIEM: Akademia odkryła, że sprawiedliwość najłatwiej wymierzyć formularzem. Wystarczy odhaczyć właściwe rubryki, a film staje się moralny niezależnie od tego, czy ktokolwiek zechce go obejrzeć.
Czy „Casablanca” przeszłaby dziś test Akademii?
Pierwszy standard dotyczy reprezentacji na ekranie. Film potrzebuje głównego lub znaczącego aktora drugoplanowego z niedoreprezentowanej grupy, co najmniej 30 procent obsady drugoplanowej z dwóch takich grup lub fabuły skupionej na grupie niedoreprezentowanej. Wystarczy spełnić jedno z tych kryteriów.
Drugi standard obejmuje kreatywne przywództwo i zespół projektowy. Wymaga między innymi dwóch stanowisk kierowniczych obsadzonych przez osoby z grup niedoreprezentowanych oraz co najmniej sześciu innych kluczowych stanowisk technicznych obsadzonych w ten sam sposób. Alternatywą jest 30 procent całej ekipy z dwóch niedoreprezentowanych grup.
Pozostałe dwa standardy dotyczą dostępu do branży i budowania publiczności. Trzeci koncentruje się na płatnych stażach i programach szkoleniowych skierowanych do preferowanych grup, a czwarty wymaga zaangażowania starszych rangą konsultantów z niedoreprezentowanych grup w marketingu i dystrybucji. Cała konstrukcja obejmuje więc niemal każdy etap powstawania filmu.
Według materiału nakazy te nie powstały w próżni, lecz przyspieszyły po 2020 roku w obliczu korporacyjnej paniki wywołanej presją społeczną. Akademia przedstawiła je jako promowanie „sprawiedliwej reprezentacji”, aby odzwierciedlić „zróżnicowaną populację globalną”. W praktyce, jak twierdzą autorzy, działają jako bariery dla projektów skupionych na białych postaciach lub kierowanych przez białych twórców.
Najmocniejszym argumentem tekstu jest lista klasyków, które rzekomo nie przeszłyby tych testów. Wymienione są „Casablanca”, „Ojciec chrzestny”, „Szeregowiec Ryan”, „To nie jest kraj dla starych ludzi”, a nawet „Titanic” w pierwotnej formie. Zasady te mają nie tylko zachęcać do różnorodności, ale karać za opowiadanie historii zakorzenionych w tradycji europejsko-amerykańskiej lub dbających o historyczną dokładność.
Armstrong, jak podkreśla materiał, nie sformułowała swojej krytyki pochopnie. W segmencie PragerU pod tytułem „Stories of Us” uznała dawne nierównowagi, przyznając, że „Oscary były przez dekady takie białe”. Argumentowała jednak, że korekta przerodziła się w absurd, w którym naturalny rozwój postaci ustąpił miejsca wymuszonym wstawkom i inżynierii demograficznej.
Skutki tego procesu mają najmocniej uderzać w aspirujących aktorów. Aktorstwo wymaga lat zajęć, przesłuchań, odrzucenia i szlifowania emocjonalnej skali, a gdy rasa staje się czynnikiem decydującym, cała ta inwestycja musi wydawać się bezcelowa. Tekst przytacza relacje innych osób z branży, które potwierdzają słowa aktorki.
Białe aktorki i aktorzy mają opisywać podobne doświadczenia, w tym agencje odradzające klientom pewne role oraz ogłoszenia castingowe z preferencjami dla wykonawców niebędących białymi. Jedna z matek opowiadała, jak wczesne szanse aktorskie jej syna wygasły, gdy w ogłoszeniach pojawił się zapis „brak białych”. Rodziny utalentowanych młodych wykonawców mają według materiału stawać przed wyborem między zmianą ścieżki kariery a akceptacją systemowej dyskryminacji.
Autorzy odnoszą się też do linii obrony Hollywood, opartej na statystykach „niedoreprezentowania”. Ich zdaniem ignorują one preferencje widzów i realia kasowe, bo publiczność nie odrzuca różnorodności, gdy wydaje się ona autentyczna, lecz odrzuca schlebianie gustom przedkładające ideologię nad rozrywkę. Gdy każdy zespół wymaga precyzyjnej mieszanki rasowej, cierpi na tym opowiadanie historii, a postacie stają się tubami propagandowymi.
CYNICZNYM OKIEM: Studia gonią za oscarową statuetką i korporacyjnymi wskaźnikami, a potem dziwią się, że widz wybiera kino azjatyckie. Trudno sprzedać kazanie ludziom, którzy przyszli po dobrą zabawę.
Materiał diagnozuje serię wysokobudżetowych rozczarowań, od części popularnych serii naszpikowanych wykładami o różnorodności po remaki przepisujące historię. Studia mają gonić za walidacją nagrodami i korporacyjnymi wynikami w obszarze odpowiedzialności społecznej, co chroni przed bojkotami aktywistów, ale zraża główną krajową publiczność, która chce po prostu angażujących historii. Klasyczne Hollywood tworzyło natomiast uniwersalne opowieści o odkupieniu, heroizmie i tragedii, obsadzając najlepszych aktorów, a nie najlepszych pod względem demograficznym.
Tekst łączy zjawisko z szerszym wzorcem instytucjonalnej wrogości wobec populacji większościowej w krajach zachodnich. Konserwatywne poglądy aktorki, w tym wcześniejsze poparcie dla Trumpa, mają czynić jej głos szczególnie niewygodnym, bo mówienie otwarcie grozi zawodowym samobójstwem w branży wymuszającej konformizm ideologiczny. Krytycy standardów spotykają się przy tym z oskarżeniami o rasizm, choć, jak argumentują autorzy, to same zasady kodyfikują preferencje rasowe.
W zakończeniu materiał stawia tezę, że zmiana nie przyjdzie z wewnątrz branży, lecz wymaga buntu publiczności wspierającej projekty przedkładające opowieść nad kwoty. Niezależni twórcy i platformy wolne od tradycyjnych strażników mają już wypełniać tę lukę, a dane kasowe potwierdzać, że treści pouczające osiągają gorsze wyniki. Wezwanie Armstrong, by „przerwać milczenie, zanim będzie za późno”, przedstawione jest jako głos w rosnącym chórze domagającym się przywrócenia zasady, zgodnie z którą o rolach decyduje talent, a nie kolor skóry.
