Holandia, drugi najgęściej zaludniony kraj Europy, od lat zmaga się z poważnym kryzysem mieszkaniowym. Narastające napływy masowej imigracji i rosnące potrzeby mieszkaniowe lokalnej ludności powodują, że dostęp do mieszkań komunalnych stał się tematem ostrym, obnażający głębokie społeczno-polityczne napięcia. Najnowsze doniesienia ujawniają dramatyczny paradoks: uchodźcy otrzymują mieszkania w ciągu zaledwie 14 tygodni, podczas gdy przeciętny Holender musi czekać na podobny przydział nawet do 12 lat.
Wielka niesprawiedliwość w dostępie do mieszkań – reakcja rządu i Rady Stanu
Projekt nowej ustawy, który miał naprawić tę nierówność poprzez ograniczenie przywilejów dla tak zwanych „posiadaczy statusu” (uchodźców z prawem do pobytu), spotkał się z krytyką Rady Stanu – najwyższego organu doradczego ds. prawnych w Holandii.
- Rada Stanu zaznaczyła, że ograniczenia dostępu dla uchodźców byłyby sprzeczne z konstytucją, gwarantującą równe traktowanie.
- Władze kraju podtrzymują stanowisko, że uchodźcy powinni mieć prawo do mieszkaniowego wsparcia na równi z obywatelami.
Jak podaje portal NOS.nl, fakt, że uchodźcy mają dziesięciokrotnie szybszy dostęp do mieszkań niż miejscowi, zdaje się nie niepokoić organów konstytucyjnych.
Tymczasem Mona Keijzer, minister z partii BBB, autorka projektu, stanowczo deklaruje, że nie wycofa się z planów ograniczenia priorytetu dla posiadaczy statusu. Jej celem jest przede wszystkim zwiększenie dostępności tanich mieszkań komunalnych dla Holendrów.
- Jak mówiła, „Konstytucja to nie matematyka – mówi też, że muszę zadbać o mieszkania komunalne dla Holendrów.”
- Podkreśliła, że obecny system jest nierówny – posiadacze statusu mogą ubiegać się o mieszkanie już po 14 tygodniach od przyjazdu, podczas gdy inni muszą czekać nawet do 12 lat.
„Młodzi Holendrzy mieszkają na strychu lub dzielą mieszkania”
Minister zwraca uwagę na społeczne problemy mieszkaniowe, które dotykają młodych ludzi.
- W wieku około 20–30 lat wielu zmuszonych jest mieszkać z rodzicami lub w przepełnionych lokalach z kilkoma współlokatorami.
- Oczekuje od posiadaczy statusu, żeby sami szukali alternatyw – np. mieszkania u rodziny lub pomoc ze strony pracodawców.
Według raportu organizacji przyjmującej uchodźców COA, średnio od 6 do 10 procent zwolnionych mieszkań komunalnych trafia do posiadaczy statusu, choć ich rejestracja na przydział rozpoczyna się dopiero po przyjeździe do Holandii.
Projekt minister Keijzer różni się znacznie od ostrego planu skrajnie prawicowej partii Partii Wolności (PVV), która chce całkowicie zablokować dostęp do mieszkań awaryjnych dla azylantów, nawet w sytuacji ich bezdomności czy przemocy domowej.
Choć propozycja PVV została przyjęta przez Izbę Reprezentantów, minister Keijzer chce ją wycofać, oceniając ją jako dyskryminującą i prawnie niestabilną.
Miliony euro na migrantów i kryzys mieszkaniowy na całym kontynencie
Holandia, według szacunków, wydała około 400 miliardów euro na migrantów w latach 1995-2019, co nie pozostaje bez wpływu na rynek mieszkaniowy.
Podobne problemy dotyczą także Niemiec, które w 2024 roku wydały prawie 17 miliardów euro na wsparcie mieszkaniowe, z czego niemal połowa przypadła cudzoziemcom. Coraz częściej biurowce są przebudowywane na miejsca do zamieszkania dla nowoprzybyłych migrantów.
WATCH: 🇩🇪🇪🇺 Mass immigration is fueling the West's housing crisis.
Here's how it's happening in Germany.
In a powerful speech in the German Bundestag, @AfD politician Carolin Bachmann slams the ruling government for allowing 2 million migrants into the country while families… pic.twitter.com/DMEqiV316S
— Remix News & Views (@RMXnews) February 15, 2024Niestety, skutkiem takich decyzji są czasem drastyczne sytuacje – w niektórych miejscach seniorzy zostali eksmitowani ze swoich mieszkań, aby zrobić miejsce dla migrantów.
Autor poleca: Niemcy umieścili 8 uchodźców w willi za ponad 4 mln zł rocznie
CYNICZNYM OKIEM: Na tle holenderskiej drogi do partycypacji społecznej i egalitaryzmu wyłania się obraz brutalnej gry o przestrzeń, w której prawa historycznych mieszkańców stają w sprzeczności z globalnymi obowiązkami wobec migrantów. Miasta i państwa balansują na krawędzi między humanitaryzmem, a nierównością, a systemy administracyjne coraz częściej faworyzują „newcomerów” kosztem własnych obywateli.
Holandia, drugi najgęściej zaludniony kraj Europy, stoi w punkcie zapalnym kryzysu mieszkaniowego, gdzie tysiące mieszkań czekają na przydział, ale priorytet mają uchodźcy, którzy dostają je błyskawicznie, podczas gdy miejscowi – często młodzi ludzie – czekają latami.
Walka o mieszkanie stała się nie tylko ekonomicznym, ale i społecznym fenomenem, który wymaga pilnej uwagi, rozsądnych reform i wyważenia praw wszystkich stron – bo nic bardziej nie podważa spójności społecznej niż poczucie niesprawiedliwości u tych, którzy tu się urodzili i żyją.
