Nowe badania opublikowane w British Journal of Sports Medicine odsłaniają ciemną stronę futbolu. Zespół neurologów z brytyjskich i hiszpańskich uczelni ostrzega, że regularne uderzanie piłki głową prowadzi do mikrourazów mózgu, które w dłuższej perspektywie mogą skutkować zaburzeniami poznawczymi, a nawet demencją.
To kolejny głos w sprawie, o której świat sportu wolałby milczeć – że ulubiony gest futbolu, symbol odwagi i techniki, może być narzędziem autodestrukcji.
Badacze z uniwersytetów w Nottingham i Southampton podkreślają, że objawy neurologiczne pojawiają się zazwyczaj dopiero po zakończeniu kariery. Choć zawodnicy rzadko kojarzą swoje problemy z głowami piłek, związek jest coraz bardziej oczywisty.
CYNICZNYM OKIEM: Główkowanie dawało bramki i sławę – dziś daje statystyki neurologiczne.
Statystyki, które bolą
W badaniu ustalono, że jedna drużyna Premier League wykonuje średnio 1651 uderzeń głową na sezon. W większości przypadków nie prowadzi to do wykrywalnych wstrząśnięć mózgu, ale powtarzalne mikrourazy kumulują się przez lata.
Z kolei analiza hiszpańskich naukowców z Instytutu Rehabilitacji Neurologicznej Vithas Irenea wykazała, że w trakcie 38 meczów ligowych doszło do co najmniej 61 wstrząsów mózgu, z których tylko część odnotowano w raportach medycznych. Większość zawodników nawet nie zdawała sobie sprawy z powagi sytuacji.
Największe ryzyko dotyczy środkowych obrońców – to oni najczęściej uczestniczą w pojedynkach powietrznych. Co gorsza, gdy już dojdzie do kontuzji, 3/4 zawodników wraca do gry przed końcem tygodnia, często bez dokładnych badań, wbrew międzynarodowym wytycznym.
CYNICZNYM OKIEM: W futbolu gra się z sercem, ale cierpi głowa – i nie chodzi tylko o przegrane mecze.
„Nie wiedzą, że są ranni”
Profesor Enrique Noe, kierujący hiszpańską częścią badań, zwraca uwagę na najgroźniejszy mechanizm: niedostrzegalność urazu. Piłkarze, nawet po silnym uderzeniu, bagatelizują objawy, mówiąc: „nie straciłem przytomności, więc nic się nie stało.”
To błąd. Jak podkreśla Noe, nawet delikatny wstrząs bez utraty świadomości może powodować trwałe zmiany neurologiczne – zwłaszcza, gdy takich zderzeń są setki w sezonie. Problem komplikuje fakt, że w wielu klubach sztaby medyczne skupiają się na mięśniach i stawach, a nie na mózgu.
Coraz więcej ekspertów apeluje o ograniczenie treningów z główkowaniem, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. W Szkocji i USA wprowadzono już pierwsze regulacje w tej sprawie.
To może być początek rewolucji, która zrewiduje sposób, w jaki rozumiemy kontakt z piłką. Bo w grze, która uczy, że „gra się głową”, mózg okazuje się najczęstszą ofiarą sukcesu.
