W 2025 roku rekordowa liczba 78 782 osób otrzymała azyl we Francji, co oznacza 12-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Wskaźnik uznawalności wniosków wspiął się na najwyższy w historii poziom 52,1 procent – lub 47,1 procent po wyłączeniu małoletnich bez opieki. Nawet podczas szczytu kryzysu migracyjnego w 2015 roku Francja nie przyznawała azylu na taką skalę. Te dane, opublikowane przez Krajowy Trybunał Azylu, odsłaniają przepaść między deklaracjami politycznymi a rzeczywistością administracyjną państwa, które rok po roku bije kolejne rekordy imigracyjne.
System azylowy we Francji działa dwuetapowo. Wstępny etap zarządza Francuski Urząd ds. Ochrony Uchodźców i Bezpaństwowców (OFPRA), a w przypadku odrzucenia wniosku wnioskodawcy mogą odwołać się do Krajowego Trybunału Azylu. Ostatecznym celem dla wielu jest status uchodźcy, ponieważ otwiera on prawa niemal identyczne z tymi, jakie posiadają obywatele francuscy – w zakresie pomocy społecznej, edukacji i mieszkalnictwa.
Macron obiecuje ograniczenia, system produkuje rekordy
Prezydent Emmanuel Macron rok po roku powtarza, że Francja musi ograniczyć imigrację. Już w 2023 roku mówił wprost: „Czy jesteśmy zalani imigracją? Nie. Nie można tak powiedzieć. Ale obecna sytuacja jest nie do utrzymania i musimy znacząco ograniczyć imigrację, zaczynając od imigracji nielegalnej. Mamy obowiązek dowieźć rezultaty”.
Rezultaty rzeczywiście przyszły – tyle że dokładnie odwrotne od zapowiadanych. Francja bije rekord za rekordem pod względem ogólnej imigracji. W kraju mieszka już rekordowe 6 milionów obcokrajowców, po tym jak w 2024 roku przybyło rekordowe 400 000 migrantów. Na początku 2025 roku wydano rekordową liczbę pierwszych pozwoleń na pobyt.
Macron deklarował cel osiągnięcia 100-procentowej skuteczności deportacji. Faktyczny wskaźnik deportacji pozostaje na poziomie kilkunastu procent – średnio około 15 procent. Francuskie prawo, w odróżnieniu od polityki wdrażanej we Włoszech czy Danii, zezwala osobom już przebywającym na francuskiej ziemi na bezpośrednie złożenie wniosku o azyl. Nawet gdy wnioski są odrzucane, władze mają ogromne trudności z wydaleniem takich osób.
CYNICZNYM OKIEM: Obiecujesz wyborcom żelazną pięść, a dostarczasz aksamitną rękawiczkę z dziurami. Macron opanował sztukę mówienia „non” tonem tak miękkim, że imigracyjna machina biurokratyczna słyszy „oui”.
Trybunał poszerza drzwi, społeczeństwo chce je zamknąć
Poza geopolityką kluczową rolę w rekordowych liczbach odgrywa coraz szersze orzecznictwo Krajowego Trybunału Azylu. W 2025 roku trybunał uznał automatyczny status uchodźcy dla wszystkich osób ze Strefy Gazy, a następnie z Zachodniego Brzegu. Palestyńczycy uzyskali tym samym niemal nieograniczony dostęp do terytorium Francji.
Trybunał przyznał również automatyczne prawo do azylu kobietom z Iranu i Somalii, uznanych za państwa nieprzyjazne kobietom. Podobną ochronę rozszerzono na osoby homoseksualne z Egiptu, Gwatemali oraz od końca 2024 roku ze Sri Lanki.
Wojny nadal pozostają głównym czynnikiem napędzającym wnioski. Drugi rok z rzędu Ukraińcy stanowią największą grupę osób ubiegających się o azyl, a tuż za nimi plasują się obywatele Demokratycznej Republiki Konga i Afganistanu.
Sondaże pokazują, że zdecydowana większość Francuzów chce ograniczenia imigracji – nawet większość kobiet opowiada się za zerową imigracją, zarówno legalną, jak i nielegalną. 61 procent Francuzów domaga się ograniczenia prawa do azylu.
CYNICZNYM OKIEM: Demokracja po francusku – 61 procent obywateli chce mniej azylu, a system w odpowiedzi przyznaje go więcej niż kiedykolwiek. Vox populi to piękna koncepcja, dopóki nikt nie musi jej słuchać.
Według publikacji BVoltaire istnieje „pilna potrzeba reformy”. Zwolennicy zmian argumentują, że Francja musi rozważyć renegocjację konwencji międzynarodowych i nowelizację konstytucji, twierdząc, że zarówno sprawność państwa, jak i zachowanie francuskiej tożsamości są obecnie zagrożone. Francja posiada już największą populację muzułmańską w Europie, co prowadzi do poważnych wyzwań kulturowych, społecznych i związanych z bezpieczeństwem. Pytanie, czy administracyjna machina kiedykolwiek dogoni polityczne obietnice, pozostaje otwarte – choć dotychczasowa trajektoria sugeruje, że dystans między nimi będzie się jedynie powiększał.
