Europa tonie w długach. Stary Kontynent na krawędzi kryzysu

W czasach, gdy Europa przystępuje do jednych z największych w historii wydatków na obronność, rośnie też kwestia stabilności finansowej państw członkowskich. Dane z pierwszego kwartału 2025 roku pokazują jasno, że na kontynencie różnice w kondycji fiskalnej są ogromne, a wyścig zadłużeniowy jest coraz bardziej brutalny.

Grecja – kraj o najwyższym wskaźniku długu

Mimo że gospodarka Grecji w 2025 roku lokuje się na solidnych pozycjach, napędzana turystyką, nieruchomościami i żeglugą, jej dług publiczny pozostaje najwyższy w Unii Europejskiej.

• Wskaźnik zadłużenia Grecji do PKB spadł co prawda systematycznie z 180% w 2022 roku do 153% obecnie,
• jednak to ciągle poziom, który przeraża każdego ekonomistę i polityka.
• Rachunki długów przekraczają możliwości spłaty bez dalszego zadłużania się i restrukturyzacji.

Ciekawostką jest współpraca z BlackRock, która zaowocowała uruchomieniem funduszu innowacji i infrastruktury, mającego ściągnąć 1,2 miliarda dolarów inwestycji zagranicznych – jak na próbę zmiany narracji, ale czy wystarczającą?

CYNICZNYM OKIEM: Grecja to przykład, jak państwo rozdaje w ręce zagranicznych korporacji złudzoną szansę na rozwój, a sama tkwi w spiralnym zaklętym kręgu zadłużenia, które powoli konsumuje jej przyszłość.

Włochy i Francja – dwa oblicza długu

Włochy tuż za Grecją utrzymują wysoką relację długu do PKB rzędu 138%. Jednak kraj ten wykazuje pewne postępy – deficyt został obniżony z ponad 7% do około 3,4% PKB w ostatnim roku, głównie dzięki sukcesom fiskalnym i wzrostom wpływów podatkowych.

Francja jednak pozostaje w fatalnej kondycji – zadłużenie wzrosło do 114% PKB. Polityka prezydenta i rządu nie przynosi spokoju; podwyższenie wieku emerytalnego i likwidacja świąt narodowych wywołują protesty społeczne i wzmacniają niepewność.

Autor poleca: Francja na krawędzi: spirala zadłużenia i paraliż polityczny ogarnia kraj

CYNICZNYM OKIEM: Francja to dziś przykład krajowego chaosu i politycznej ślepoty, który zamiast szukać stabilności, zanurza się w kolejnych próbach dławienia niezadowolenia obywateli, wydłużając tylko agonię gospodarki.

Z kolei Niemcy mogą się pochwalić znacznie niższym wskaźnikiem długu – ok. 62% PKB – co jest poniżej średniej unijnej (82%). Jednak zwiększone wydatki na cele obronne i „Rearm Europe” prowadzą do dalszego poluzowania polityki fiskalnej i rosnącego długu, który już zaczyna obciążać przyszłe budżety.

Zobacz także: Niemiecki „boom zadłużeniowy”: Hazard Merza na 500 miliardów euro

Z drugiej strony, Bułgaria posiada jeden z najniższych poziomów zadłużenia w UE, na poziomie około 23%. To kraj o niewielkich długach, który nie angażuje się w kosztowne programy stymulacyjne i trzyma się rygorystycznej polityki fiskalnej.

Trendy i wyzwania fiskalne

• Średnio w UE wskaźnik długu do PKB utrzymuje się na poziomie ponad 80%, co przypomina niebezpieczną grę na granicy stabilności.
• Polityka wielu krajów opiera się na coraz większym dłużeniu się, co za kilka lat może doprowadzić do poważnych turbulencji finansowych i społecznych.

CYNICZNYM OKIEM: Europa chodzi po cienkim lodzie, grając fałszywą grę wzrostu opartego na pożyczkach i nierealnych obietnicach. Prawdziwa odpowiedzialność i reformy ustępują pola propagandzie i sezonowym decyzjom politycznym.

Cały kontynent stoi na krawędzi – pomiędzy politycznymi marionetkami nakręcającymi wzrosty długu a realnymi ograniczeniami ekonometrycznymi, które prędzej czy później wymuszą wytrzeźwienie.

Czy UE i jej kraje członkowskie zdołają uniknąć fiskalnej katastrofy, czy też czeka nas era bolesnej dekoniunktury i socjalno-ekonomicznych przewrotów? Odpowiedź poznamy za kilka lat, ale rachunki wciąż rosną.