Przez dziesięciolecia inwestorzy traktowali amerykańskie obligacje skarbowe jako ostateczną bezpieczną przystań. Niemal podczas każdej większej paniki pieniądze napływały w kierunku obligacji rządowych, a nie od nich uciekały. To założenie stało się jednym z fundamentów całego globalnego systemu finansowego.
Ostatnio jednak coś zaczęło się zmieniać. Wyprzedaż amerykańskich obligacji skarbowych przez zagranicznych inwestorów w warunkach już i tak rosnących rentowności zwróciła uwagę obserwatorów rynku. W obliczu rosnących deficytów, zwyżkujących kosztów obsługi odsetek oraz słabnącego zagranicznego popytu część inwestorów zaczęła zadawać nowe pytanie – jakie aktywa poradziłyby sobie najlepiej, gdyby to sam rynek obligacji znalazł się pod silną presją.
CYNICZNYM OKIEM: Świat finansów odkrywa, że najbezpieczniejsza przystań też ma dziurawe dno. Dopiero gdy zagraniczni inwestorzy zaczynają sprzedawać, ktoś pyta, co właściwie zostaje w portfelu.
Jak wyglądałby prawdziwy kryzys obligacji?
Trzeba od razu zaznaczyć, że taki scenariusz pozostaje mało prawdopodobny. Cały globalny system finansowy opiera się na założeniu, że dług rządu USA pozostaje stabilny, dlatego jego załamanie traktuje się jako sytuację skrajną.
Mimo to warto rozumieć, że kryzys obligacji nie przypominałby zwykłej recesji ani spadków na giełdzie. Wiązałby się raczej z kombinacją gwałtownie rosnących rentowności, kryzysu płynności i wyprzedaży ze strony inwestorów zagranicznych. Do tego doszłyby zaburzenia na rynku transakcji repo oraz kryzysowe interwencje Rezerwy Federalnej.
W takim otoczeniu zawiodłyby tradycyjne założenia budowy portfela. Aktywa, które zazwyczaj równoważą spadki na rynku akcji, mogłyby nagle zacząć poruszać się w tym samym kierunku co giełda. Inwestorzy poszukiwaliby wówczas czegokolwiek odizolowanego od niestabilności długu państwowego lub ryzyka inflacyjnego.
Które aktywa wypadają najmocniej?
Złoto jest zazwyczaj pierwszym aktywem, o którym wspomina się w tym kontekście, i to z uzasadnionych powodów. Nie zależy ono od wiarygodności fiskalnej żadnego rządu i nie niesie ryzyka kontrahenta. Historycznie radziło sobie najlepiej w okresach niestabilności monetarnej, ujemnych realnych stóp procentowych lub spadku zaufania do walut fiducjarnych.
Gdyby decydenci zareagowali na kryzys masowym drukiem pieniądza lub tłumieniem rentowności, złoto mogłoby zyskać na fali obaw przed inflacją. Nie oznacza to jednak, że jego cena wzrosłaby natychmiast w trakcie samego kryzysu. W momentach nagłej paniki płynnościowej inwestorzy często wyprzedają dosłownie wszystko, co tylko mogą.
W dłuższej perspektywie wielu inwestorów makroekonomicznych postrzega złoto jako jedno z najbardziej jednoznacznych zabezpieczeń przed niestabilnością długu państwowego. Dla uzyskania ekspozycji przez rynek akcji autor wskazuje fundusze giełdowe skupiające spółki wydobywcze, takie jak GDX i GDXJ, a dla ekspozycji na sam metal – fizyczne sztabki i monety.
CYNICZNYM OKIEM: Złoto chwalą za to, że nie ufa żadnemu rządowi, a potem w panice sprzedają je jako pierwsze. Zabezpieczenie idealne, dopóki nie potrzebujesz gotówki natychmiast.
Dobrze mogłyby też wypaść aktywa powiązane z surowcami, gdyby presja na obligacje przełożyła się na wyższą inflację lub słabszego dolara. Producenci energii, metale przemysłowe, aktywa rolne oraz infrastruktura historycznie utrzymywały się lepiej niż aktywa czysto finansowe w okresach inflacyjnych. Logika jest prosta – gdy rządy stabilizują zadłużone systemy przez ekspansję monetarną, aktywa rzeczowe skuteczniej chronią siłę nabywczą.
To oczywiście nie gwarantuje doskonałych wyników, zwłaszcza gdyby kryzys wywołał głęboką recesję. Mimo to twarde aktywa należą do nielicznych obszarów, które według wielu inwestorów mogłyby wyjść silniejsze z przedłużającego się pogorszenia sytuacji fiskalnej.
Kluczowe okazałoby się też rozróżnienie między długiem krótko- a długoterminowym. Inwestorzy często myślą o obligacjach jak o jednej kategorii, tymczasem wrażliwość na zmiany stóp procentowych ma tu ogromne znaczenie. Papiery długoterminowe mocno ucierpiałyby, gdyby rynek zaczął żądać wyższej rekompensaty za inflację lub ryzyko państwowe.
Z kolei krótkoterminowe instrumenty gotówkowe zapadają szybko i można je znacznie prędzej wycenić na nowo. W poważnym kryzysie inwestorzy nadal pożądaliby płynności i bezpieczeństwa, lecz unikaliby blokowania kapitału na niskich, stałych stopach na całe dekady. Problemem nie musi więc być sam dług rządowy, lecz posiadanie ekspozycji na jego długoterminowy wariant.
