Chiny znów rosną – ale rosną wbrew logice, a nie dzięki niej. Ostatnie dane makroekonomiczne z listopada pokazały, że sprzedaż detaliczna wzrosła zaledwie o 1,3 proc. rok do roku, przy czym rynek spodziewał się niemal dwa razy więcej. To najsłabszy wynik od lutego 2023 roku, dowód, że chiński konsument wciąż nie ufa własnemu portfelowi. Z kolei produkcja przemysłowa zwiększyła się o 4,8 proc., delikatnie poniżej oczekiwań, ale na tyle solidnie, by utrzymać fasadę stabilności.
Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że chiński organizm gospodarczy nadal bije w miarę równym pulsem. Jednak pod tą powierzchnią widać, jak państwo i przemysł ciężki zasłaniają słabość sektora mieszkaniowego, który od czterech lat pozostaje w przewlekłym kryzysie.
CYNICZNYM OKIEM: Smok gospodarki nadal zieje ogniem, tylko że coraz więcej dymu to zasłona, nie moc.
Betonowy krach w zwolnionym tempie
To właśnie rynek nieruchomości – przez lata motor chińskiego dobrobytu – dziś ciągnie gospodarkę w dół. W ciągu pierwszych jedenastu miesięcy 2025 roku inwestycje w środki trwałe spadły o 2,6 proc., ale po odjęciu budownictwa – już urosły o 0,8 proc.. Problem tkwi w skali: inwestycje deweloperskie spadły aż o 15,9 proc. rok do roku, a sprzedaż mieszkań jest o połowę niższa niż w 2021 roku.
Ceny nowych mieszkań dalej maleją – o 0,4 proc. w skali miesiąca i 2,4 proc. w skali roku. Dla klasy średniej, która przez dekady traktowała nieruchomości jako najpewniejszą lokatę kapitału, to sygnał alarmowy. Spadek wartości majątku prywatnego zmniejsza skłonność do konsumpcji, a więc uderza w to, co Pekin dziś desperacko próbuje pobudzić – popyt krajowy.
To, co zaczęło się od upadku molocha Evergrande, stało się wzorem perfekcyjnej katastrofy rozłożonej w czasie. Interwencje władz centralnych zamroziły zapaść, ale nie naprawiły przyczyn: nadpodaży mieszkań, zadłużenia lokalnych rządów i chronicznego braku zaufania inwestorów.
Teraz chińskie banki i samorządy niby kontrolują sytuację, ale każda nowa „stabilizacja” wygląda jak kolejna transfuzja dla gospodarki, która nie chce przestać krwawić.
CYNICZNYM OKIEM: Kiedy Pekin mówi „reformy strukturalne”, ma na myśli kolejne wiadro cementu.
MFW uspokaja, ale liczby nie kłamią. Wzrost, który kosztuje
Według prognoz Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Chiny mają w 2026 roku utrzymać tempo wzrostu PKB na poziomie 4,2 proc. – wynik, o którym większość zachodnich gospodarek mogłaby marzyć. Tyle że „stabilny wzrost” w chińskim wydaniu coraz bardziej przypomina jazdę na rezerwie.
Sektor nieruchomości odpowiada już tylko za 6 proc. wartości dodanej gospodarki, a więc jego upadek na papierze wygląda jak drobne potknięcie. W praktyce jednak to uderzenie w sam fundament społecznego dobrobytu i konsumpcji, dwóch filarów zaufania do chińskiego modelu rozwoju.
Władze, próbując skompensować słabość rynku wewnętrznego, stawiają na eksport – stary, sprawdzony motor wzrostu, który jednak coraz częściej prowadzi do politycznych zgrzytów. Ameryka i Europa uważnie obserwują, jak chińskie towary zapełniają globalne rynki, niekiedy wbrew handlowym regułom.
Chiny nadal budzą respekt swoimi liczbami, ale coraz bardziej przypominają scenę teatralną, na której kulisy trzymają się na śrubach kredytu. W tle widać państwo próbujące sterować gospodarką za pomocą dekretów i kredytów, a także społeczeństwo, które zaczyna wątpić, czy modernizacja to wciąż droga w górę, czy już w bok.
CYNICZNYM OKIEM: Chińska gospodarka to dziś wielki eksperyment w równoważeniu sprzeczności – rosnąć, nie zadłużając się; eksportować, nie drażniąc świata; reformować, nie tracąc kontroli.
Pekin umie jednak jedno – trwać. I dopóki smok potrafi się poruszać, choćby pełzając po własnym ogonie, świat nie odważy się uznać, że to już tylko echo jego dawnego ryku.
