Zaledwie kilka dni po amerykańskiej operacji wenezuelskiej, która zakończyła się aresztowaniem Nicolása Maduro, na południowych wodach świata rozległ się sygnał innej potęgi. U wybrzeży Kapsztadu rozpoczęły się manewry „Will for Peace 2026” – wspólne ćwiczenia morskie BRICS pod przewodnictwem Chin.
CYNICZNYM OKIEM: „Pokój” w nazwie, fregaty na horyzoncie – klasyczny przypadek dyplomacji w stylu „uśmiech i torpeda”.
Sygnał z Kapsztadu. BRICS w wersji militarnej
W sobotę floty Chin, Rosji i Iranu rozpoczęły wspólne operacje na wodach wokół Republiki Południowej Afryki. Dołączyły do nich jednostki z Indonezji, Etiopii i Brazylii, pełniących rolę obserwatorów. Dowodzenie przejęli Chińczycy, przedstawiając ćwiczenia jako rutynową „wymianę doświadczeń” i „doskonalenie interoperacyjności morskiej”.
W praktyce to pierwsza próba militarnego zademonstrowania siły BRICS+, bloku, który dotychczas miał charakter czysto ekonomiczny.
Dla wielu analityków termin i symbolika są jednak jasne: pokaz siły przeciw Zachodowi w cieniu wydarzeń w Wenezueli. Po tym jak Stany Zjednoczone obaliły reżim Maduro i przejęły kontrolę nad jego zasobami ropy, globalne Południe – coraz bardziej zorganizowane pod chińskim patronatem – odpowiedziało wspólnym manewrem.
Chińskie okręty, wspierane przez rosyjski niszczyciel, współpracują z irańskimi jednostkami w zakresie „bezpieczeństwa żeglugi”. To eufemizm dla koordynacji systemów obrony i projekcji siły od Oceanu Indyjskiego po Atlantyk.
Iran, który od miesięcy żyje w obawie przed kolejną amerykańską interwencją, prezentuje się w tym układzie jako partner potężnych mocarstw atomowych. Dla Teheranu to gest odstraszający: „nie jesteśmy sami”.
CYNICZNYM OKIEM: Kiedy państwo z sankcjami ćwiczy z Chinami i Rosją, przestaje wyglądać jak izolowany rebeliant – a zaczyna przypominać klub uczniów, którzy przynieśli największe kije.
Pozycja RPA – balans na linie
Dla gospodarza manewrów, Republiki Południowej Afryki, to przedsięwzięcie dyplomatycznie ryzykowne. Stany Zjednoczone wyrzuciły w 2025 roku ambasadora RPA z Waszyngtonu i obłożyły kraj 30‑procentowym cłem handlowym, zarzucając mu łamanie praw człowieka i zbyt bliskie relacje z Moskwą.
Pretoria tłumaczy, że ćwiczenia ustalono „na długo przed ostatnimi wydarzeniami w Wenezueli”. Armia RPA podkreśla, iż chodzi jedynie o bezpieczeństwo szlaków morskich – kluczowych dla handlu na Oceanie Indyjskim i Atlantyku.
Jak ujął to przedstawiciel ministerstwa obrony, „nie ma sensu wpadać w panikę, bo Stany Zjednoczone mają problem z innymi krajami. My po prostu współpracujemy z partnerami BRICS, by nasze morza były bezpieczne”.
Z punktu widzenia geopolityki brzmi to niewinnie, ale realnie oznacza uznanie chińskiego przywództwa militarnego w regionie.
Dla Pekinu „Will for Peace” to manifest nowej koncepcji globalnej polityki bezpieczeństwa. Po dekadach ekonomicznej ekspansji i projektach infrastrukturalnych (Inicjatywa Pasa i Szlaku), nadszedł czas na „twardą warstwę” integracji południowego bloku.
Chińska marynarka, regularnie obecna na Morzu Południowochińskim i w Zatoce Adeńskiej, coraz śmielej wychodzi poza Azję. Kapsztad stał się symbolicznym portem nowej potęgi – morskim odpowiednikiem szczytów BRICS.
Rosjanie, dla których te ćwiczenia to również test partnerstwa po sankcjach i stratach w Europie, zyskują drugi teatr pokazujący, że Moskwa nie jest pariasem, lecz partnerem globalnego Południa.
Nie wszyscy jednak w tym obozie grają czysto pod chińską nutę. Indie, Egipt i Arabia Saudyjska – również członkowie BRICS – nie wysłały żadnych jednostek. Ich nieobecność wskazuje, że militarna integracja BRICS ma więcej gestu niż realnej spójności.
Jak zauważył ekspert ds. bezpieczeństwa Dean Wingrin, „członków BRICS+ więcej dzieli niż łączy: od konfliktów granicznych, po sprzeczne sojusze. Łączy ich raczej wspólna niechęć do amerykańskiej dominacji niż wspólna wizja świata.”
CYNICZNYM OKIEM: Sojusz państw BRICS przypomina zjazd byłych kolonii – każdy wspomina dawne krzywdy, lecz nikt nie chce płacić rachunku za kolację.
Amerykańska reakcja – milczenie i niepokój
Waszyngton oficjalnie nie skomentował manewrów, ale wiadomo, że Departament Obrony monitoruje ćwiczenia przez satelity i okręty wywiadowcze. Dla administracji Trumpa to sygnał ostrzegawczy: świat poza NATO zaczyna mówić jednym, chińskim głosem.
Problem w tym, że po akcji przejęcia Maduro, USA wyglądają jak hegemon w akcie samoobrony. Każdy kraj, który nie zgadza się na amerykańskie warunki, przyłącza się do alternatywnego bloku – nawet jeśli to blok pełen sprzeczności.
Chińskie ministerstwo spraw zagranicznych już określiło ćwiczenia jako „wkład BRICS w utrzymanie pokoju i stabilności na morzach.” To dyplomatyczna nowomowa, za którą kryje się rywalizacja o przestrzeń operacyjną i wpływy handlowe.
Ćwiczenia „Will for Peace 2026” potrwają tydzień, ale ich symboliczne znaczenie pozostanie dłużej. Po raz pierwszy kraje BRICS wystąpiły wspólnie jako potencjalny sojusz militarny, nie tylko gospodarczy.
Dla Chin – to próba globalnego wzmocnienia.
Dla Rosji – polityczna demonstracja istnienia poza izolacją Zachodu.
Dla Iranu i reszty Południa – szansa, by pokazać, że świat ma więcej niż jednego policjanta.
CYNICZNYM OKIEM: Jeśli tak wygląda „wola pokoju” XXI wieku, to ocean może wkrótce stać się najgłośniejszym miejscem sporu o przyszły porządek świata.
