Bańka AI może pęknąć po cichu. Szpilka warta 1,5 biliona dolarów

Jeśli rozbudowa infrastruktury sztucznej inteligencji przestrzeliła cel, pierwsze znaki ostrzegawcze nie będą przypominać krachu. Będą wyglądać jak nieosiągnięte cele przychodowe, zdenerwowani pożyczkodawcy, opóźnione kontrakty na centra danych oraz kadra zarządzająca nagle odkrywająca dyscyplinę kosztową po latach obiecywania nieograniczonego popytu. Innymi słowy, bańka nie musi pęknąć od razu, lecz może zacząć się od cichego uświadomienia sobie, że cały rynek związany ze sztuczną inteligencją – od czipów przez hiperskalerów po kredyty prywatne, energetykę, centra danych, a nawet sam indeks S&P 500 – został wyceniony pod cykl wydatków, który może nie być już możliwy do sfinansowania.

Sygnały zaczynają napływać szybciej, niż wielu obserwatorów się spodziewało. Biorąc pod uwagę nowe doniesienia, te znaki ostrzegawcze i refleksje mogły zacząć pojawiać się w ciągu ostatnich 24 godzin. Oficjalny czas na zachowanie czujności już zatem nadszedł, a ramy interpretacyjne dla rozpoznawania tych sygnałów w czasie rzeczywistym podsunął jeszcze pod koniec poprzedniego roku Michael Burry, znany inwestor, który zapowiadał kryzys hipoteczny z 2008 roku.

Bańka infrastrukturalna na wzór dot-comów

W tekście opublikowanym w grudniu 2025 roku Michael Burry nie lekceważył sztucznej inteligencji, lecz opisywał strukturę formującą się wokół niej oraz powody, dla których ta struktura powinna wydawać się znajoma. W jego ocenie obserwowany obecnie fenomen nie przypomina klasycznej bańki produktowej, ale bańkę infrastrukturalną zbliżoną do tego, co miało miejsce na przełomie wieków. Jak to ujął inwestor, era kropki com tak naprawdę nie dotyczyła stron internetowych, lecz była masową rozbudową światłowodów, routerów i przepustowości przesyłowych, która znacznie przekroczyła popyt.

„Ta bańka wygląda niemal identycznie jak bańka dot-comów. To nie była tak naprawdę bańka internetowa – to była bańka transmisji danych” – stwierdził Burry. Rozróżnienie ma znaczenie fundamentalne, ponieważ bańki infrastrukturalne nie pękają, gdy technologia zawodzi – pękają wtedy, gdy ekonomia przestaje mieć sens. Mechanizm załamania nie wynika zatem z porażki inżynierskiej, lecz z momentu, w którym księgowi zaczynają zadawać pytania, na które entuzjaści przestają znajdować odpowiedzi.

CYNICZNYM OKIEM: Inwestorzy przeszli od finansowania marzeń o sztucznej inteligencji do finansowania betonowych hal pełnych chłodzonych serwerów. Marzenia są tańsze w utrzymaniu i nie wymagają przyłącza energetycznego o mocy małej elektrowni.

Maksymalny entuzjazm wyprzedza maksymalne wydatki

Historyczne wzorce zachowań rynku sugerują, że inwestorzy zazwyczaj nie czekają, aż uświadomienie sobie problemu w pełni dojrzeje. Burry wskazał, że w poprzednich cyklach akcje osiągały szczyty na długo przed tym, zanim boom inwestycyjny dobiegł końca, co stanowi szczególnie istotną wskazówkę dla obecnej fazy rozbudowy infrastruktury sztucznej inteligencji.

„Istotny szczyt giełdowy nastąpił, zanim wykonano choćby połowę nakładów inwestycyjnych. W większości przypadków wydatki kapitałowe nie osiągnęły jeszcze nawet swojego zenitu” – przypomniał inwestor. Innymi słowy, moment maksymalnego entuzjazmu zazwyczaj nadchodzi przed momentem maksymalnych wydatków, a narracja wciąż przyspiesza, nawet gdy zwroty finansowe zaczynają zostawać w tyle. Tym samym ostrzeżenie o szczycie nie pojawia się w postaci spadku planów inwestycyjnych, lecz jako rosnąca rozbieżność między ambicjami zarządów a wynikami operacyjnymi.

Burry zwrócił uwagę na niezwykle zwrotny charakter obecnego systemu wycen rynkowych. „Jeśli ogłosisz dolara wydatków kapitałowych na sztuczną inteligencję, twoja kapitalizacja rynkowa wzrasta o trzy dolary” – opisał inwestor mechanizm, w którym rynek nagradza deklaracje wydatków proporcjonalnie wyższym wzrostem wartości spółek. Nie jest to normalna relacja między inwestycją a tworzeniem wartości, lecz pętla sprzężenia zwrotnego, w której ogłoszenie wydatku staje się ważniejsze niż jego ekonomiczna zasadność.

CYNICZNYM OKIEM: Zarządy spółek odkryły alchemię XXI wieku – zamieniają deklarację wydatku w trzykrotny wzrost kapitalizacji. Średniowieczni alchemicy próbowali tego przez stulecia, ale brakowało im prezentacji dla analityków sektora technologicznego.

Konsekwencje takiej dynamiki sięgają znacznie głębiej niż pojedyncze wyceny giełdowe. Cały ekosystem finansowy został powiązany z założeniem, że inwestycje będą rosły w nieprzerwanym tempie, a każde załamanie tej krzywej uderzy jednocześnie w wiele pozornie niepowiązanych segmentów rynku. Producenci czipów, operatorzy centrów danych, dostawcy energii, fundusze kredytów prywatnych oraz inwestorzy indeksowi opierają swoje modele wycen na tej samej narracji wzrostu wydatków. Jeśli zatem ostatnie sygnały o nieosiągniętych celach przychodowych potwierdzą się jako trwały trend, korekta nie ograniczy się do jednej branży, lecz przebiegnie przez całą architekturę finansowania współczesnej gospodarki cyfrowej. Kluczowe pytanie nie brzmi już zatem, czy bańka istnieje, lecz czy świat zauważy szpilkę, zanim ta zdąży wykonać swoją pracę.