Ministrowie obrony Litwy, Łotwy i Estonii podpisali w styczniu deklarację o utworzeniu własnego „wojskowego Schengen”, wzorowanego na porozumieniu z 2024 roku między Holandią, Niemcami i Polską. Celem jest jedno – skrócenie biurokratycznego dystansu między Atlantykiem, a rosyjską granicą.
Dziś przemieszczanie wojsk i sprzętu między krajami NATO zajmuje średnio 45 dni; plan zakłada zejście do 3–5 dni. W teorii to logistyka, w praktyce – militarna autostrada Europy, która połączy Pireneje z podejściem do Petersburga. Szybciej niż dyplomaci zdążą się spotkać, pojawią się tam konwoje.
CYNICZNYM OKIEM: To nie mur, to pas startowy – dla czołgów i dobrej woli Zachodu, która kończy się tam, gdzie zaczyna asfalt Via Baltica.
Polska – motor, granica i zarządca
Rola Polski jest kluczowa. To największa armia Unii Europejskiej i trzecia w NATO, planująca wzrost z obecnych 215 tysięcy do pół miliona żołnierzy w 2039 roku. Via Baltica i Rail Baltica – główne inwestycje w ramach Inicjatywy Trójmorza – mają połączyć Polskę z granicami Rosji i Estonii, umożliwiając błyskawiczne przerzuty wojsk w razie kryzysu.
Wraz z tym Polska buduje tzw. „East Shield”, a kraje bałtyckie – „Baltic Defense Line”. Oba projekty mają połączyć się w „EU Defense Line” – nową Żelazną Kurtynę XXI wieku, w której zamiast ideologii i retoryki pojawią się miny przeciwpiechotne i zbrojona infrastruktura.
CYNICZNYM OKIEM: Historia nie tyle się powtarza, co aktualizuje się w HD – Polacy znów budują kordon sanitarny, tym razem z pozwoleniem NATO i funduszy unijnych.
Bałtycki front nowej zimnej wojny
Z perspektywy Moskwy bałtyckie „wojskowe Schengen” to polityczny sygnał, że Europa Środkowo-Wschodnia przestała być peryferiami, a stała się frontem. Modernizacja szlaków, które kiedyś służyły handlowi, zamienia je w korytarze przemarszu ciężkiego sprzętu.
Dla Polski to coś więcej niż obrona. To odbudowa regionalnej strefy wpływów, przypominająca czasy Rzeczypospolitej Obojga Narodów – gdy władztwo Warszawy sięgało niemal po Tallin. W tym sensie „wojskowy Schengen” to nie tylko projekt NATO, ale też powrót do imperialnego myślenia w nowej, unijnej formie.
Gdy oba „militarne Schengen” – zachodnie i bałtyckie – zostaną połączone, powstanie ciągła strefa swobodnego ruchu wojsk od Atlantyku po Bałtyk, gotowa do działania zanim jeszcze ktokolwiek ogłosi alarm. W Europie znowu nie granice dzielą kontynent, lecz korytarze, którymi przesuwa się siła.
