Gdy cieśnina Ormuz pozostaje niemal całkowicie zablokowana, a Międzynarodowa Agencja Energetyczna ostrzega o największym zakłóceniu dostaw w historii rynku naftowego, Arabia Saudyjska wyciągnęła asa z rękawa. Królestwo ogłosiło, że zwiększyło eksport ropy do poziomu przekraczającego połowę normalnych wartości dzięki ambitnemu planowi awaryjnemu – przekierowaniu surowca liczącym 1200 kilometrów rurociągiem Wschód-Zachód do zachodniego portu Janbu nad Morzem Czerwonym.
Według danych Bloomberga wysyłki z Janbu w ciągu ostatnich pięciu dni wyniosły średnio około 4,19 miliona baryłek dziennie. Przed wojną przez ten port przechodziło zaledwie 1,4 miliona baryłek – oznacza to poprawę o 3,5 miliona baryłek dziennie. Największy dzienny załadunek osiągnął 4,65 miliona baryłek i zdarzył się trzykrotnie w tym miesiącu. Dla porównania, łączny saudyjski eksport przed konfliktem wynosił około 7 milionów baryłek dziennie.
32 supertankowce czekają u wybrzeży Morza Czerwonego
Skala operacji logistycznej jest imponująca. Królestwo błyskawicznie zgromadziło ogromną armadę tankowców, które skierowały się w stronę Morza Czerwonego. Co najmniej 32 supertankowce i jednostki typu suezmax oczekują w pobliżu Janbu na załadunek, a kolejne są w drodze.
Arabia Saudyjska dała stałym klientom możliwość otrzymywania dostaw z Janbu i oświadczyła, że zamierza dalej zwiększać załadunek dla zagranicznych odbiorców. Państwowy koncern Saudi Aramco nie odpowiedział na prośby o komentarz w sprawie poziomu eksportu.
CYNICZNYM OKIEM: Rurociąg budowany na wypadek kryzysu, o którym wszyscy mówili, że nigdy nie nastąpi, właśnie uratował połowę saudyjskiego eksportu. Ktoś w Rijadzie zasługuje na premię – i to nie tę, którą Pekin właśnie obciął swoim bankierom.
Wiadomości przychodzą w krytycznym momencie. Szefowa działu surowców w JPMorgan, Natasha Kaneva, ostrzegała, że skumulowane wstrzymanie dostaw może do piątku sięgnąć 12 milionów baryłek, co wywindowało ceny ropy do wieloletnich maksimów. Normalnie przez Ormuz przepływa około jedna piąta światowej ropy, a producenci w regionie są zmuszeni do ograniczania wydobycia, ponieważ magazyny zaczynają się zapełniać.
Arabia Saudyjska jest jedynym producentem dysponującym znaczącą opcją alternatywną. Zjednoczone Emiraty Arabskie posiadają wprawdzie rurociąg do Zatoki Omańskiej, jednak ich port Fudżajra był kilkakrotnie zmuszony do przerwania załadunku z powodu ataków dronów.
CYNICZNYM OKIEM: Jeden rurociąg o długości 1200 kilometrów dzieli teraz globalną gospodarkę od szoku energetycznego, jakiego świat nie widział nigdy. Wystarczy jedna irańska rakieta w odpowiednim miejscu, by plan B zamienił się w katastrofę C.
Właśnie w tym tkwi największe ryzyko. Choć odbicie w eksporcie jest dobrą wiadomością, każdy obiekt energetyczny na Bliskim Wschodzie jest obecnie potencjalnym celem irańskich ataków. Pojedyncza rakieta lub dron wymierzony w rurociąg mógłby skutecznie wstrzymać cały saudyjski eksport w dającej się przewidzieć przyszłości – zamieniając logistyczny sukces Rijadu w najgorszy scenariusz dla światowych rynków.
