W annałach absurdów amerykańskiego aparatu bezpieczeństwa trudno o sprawę dziwniejszą niż ta dotycząca oficera CIA Davida Rusha, u którego znaleziono 40 milionów dolarów w postaci 303 sztabek złota o łącznej wadze kilograma, dodatkowe 2 miliony dolarów w gotówce oraz kolekcję 30 zegarków, głównie marki Rolex. Jeszcze dziwniejsza od samego skoku okazuje się jednak historia tego, jak ten człowiek w ogóle trafił do agencji wywiadowczej uchodzącej za jedną z najszczelniejszych instytucji świata.
Rush został aresztowany w poniedziałek 18 maja przez zespół SWAT FBI w swoim domu w hrabstwie Loudoun w stanie Wirginia, gdzie agenci po całodziennym przeszukaniu odkryli skrytkę. Postawiono mu zarzuty kradzieży publicznych pieniędzy oraz sfałszowania przebiegu służby wojskowej i dyplomów akademickich w celu uzyskania federalnych świadczeń, w tym około 77 000 dolarów nienależnego uposażenia za urlop wojskowy. Sprawa ma trafić przed sąd federalny w Aleksandrii.
CYNICZNYM OKIEM: Agencja, która przesłuchuje sąsiadów kandydata sprzed dwóch dekad i podłącza go do wykrywacza kłamstw, nie zauważyła 303 sztabek złota wynoszonych z własnych magazynów. Rygor bywa selektywny.
Jak fałszerz przeszedł najostrzejszą weryfikację świata?
Rush po raz pierwszy ubiegał się o pracę w CIA w marcu 2006 roku, twierdząc, że ma licencjat z matematyki z Clemson University oraz magisterium z Rensselaer Polytechnic Institute. Jego aplikację odrzucono, a powtórna próba pod koniec tego samego roku również zakończyła się odprawieniem z kwitkiem. Dopiero w 2009 roku, gdy dopisał do życiorysu, że był pilotem doświadczalnym i instruktorem lotnictwa Marynarki Wojennej, został zatrudniony.
Cała ta historia opierała się na kłamstwach, które ktoś powinien był wychwycić. Dyplomy uczelniane okazały się sfałszowane, a twierdzenia o byciu pilotem nieprawdziwe, bo podczas służby w marynarce Rush był technikiem systemów informatycznych. Skoro te same fałszywe dokumenty dołączył do dwóch odrzuconych wcześniej aplikacji, nie sposób pojąć, dlaczego nie wzbudziły podejrzeń przy udanym podejściu z 2009 roku.
Warto przypomnieć, że procedury weryfikacyjne w CIA mają być wyjątkowo rygorystyczne, stresujące i inwazyjne, przez co wielu kandydatów rezygnuje lub odpada na samym początku. Prześwietlanie życiorysu obejmuje rozmowy z niemal każdym, kto znał kandydata przez ostatnie dekady, a także badanie przeszłości kryminalnej, finansowej i wojskowej oraz test na wykrywaczu kłamstw. Nawet po zatrudnieniu monitoring pracownika nie ustaje, co czyni cały przypadek tym bardziej niewytłumaczalnym.
Kto torował drogę i podpisywał się pod żądaniami złota?
Rush został przyjęty na samym początku administracji Obamy, gdy dyrektorem CIA był świeżo mianowany Leon Panetta, a następnie awansował na oficera wyższego szczebla z ściśle tajnym certyfikatem bezpieczeństwa. Jego dokładne obowiązki, wydział i codzienna odpowiedzialność nie zostały ujawnione, co rodzi pytanie, czy ktoś celowo torował mu drogę przez kolejne szczeble agencji.
Sednem afery są żądania, jakie Rush rzekomo kierował do agencji w okresie od listopada 2025 do marca 2026 roku, prosząc o złoto i obce waluty na bliżej nieokreślone wydatki związane ze służbą. CIA nie była później w stanie rozliczyć tych aktywów ani odnaleźć dokumentów wyjaśniających ich oficjalny cel, a przeszukanie powiązanej z nim szafki w siedzibie agencji ujawniło jedynie niewielką część pobranej gotówki.
Skala tych próśb wydaje się niemożliwa do przeoczenia przez przełożonych. „Przechodzimy przez cały proces, aby zdobyć te pieniądze. Nie wchodzę po prostu do biura logistyki i nie mówię: przepraszam, jutro potrzebuję 100 000 dolarów. Muszę wypełnić formularz. To nie jest skarbiec bankowy, do którego się po prostu wchodzi”, jak wyjaśniła cytowana przez „The New York Post” Tracy Walder, była agentka FBI i oficer CIA. Logika tej wypowiedzi prowadzi do wniosku, że pod tak kolosalnym zapotrzebowaniem musiał podpisać się ktoś wyżej postawiony.
CYNICZNYM OKIEM: Jeden urzędnik wynosi czterdzieści milionów w złocie przez kilka miesięcy, seryjnie wypełniając formularze, a system nie reaguje. To nie luka w procedurze, to procedura działająca dla wybranych.
Otwartych pytań pozostaje znacznie więcej, w tym to, skąd CIA bierze tyle złota na zawołanie i czy żądania zatwierdził sam dyrektor agencji, którym przez cały 2025 rok pozostawał John Ratcliffe. Pojawiają się też spekulacje o ewentualnej prowokacji oraz o relacjach Rusha z Johnem Brennanem, dyrektorem CIA od początku 2013 roku. Cynk dla Ratcliffe’a mógł zaś pochodzić z aparatu inwigilacji, na którego trop alternatywnych kanałów łączności Rusha mogła natrafić Dyrektor Wywiadu Narodowego Tulsi Gabbard.
Historia ta z pewnością nie ucichnie, bo skala przekrętu jest spektakularna i działa na wyobraźnię niczym scenariusz hollywoodzkiego filmu, a tłumaczenia o wydatkach służbowych brzmią niedorzecznie. Wizerunkowa kompromitacja instytucji jest monumentalna, a zaufanie do Wspólnoty Wywiadowczej szoruje po dnie, podczas gdy agencja musi odpowiedzieć, ilu jeszcze takich oszustów zakorzeniło się w jej strukturach i dla kogo tak naprawdę pracują. Nadchodzą akty oskarżenia i procesy, a Głębokie Państwo staje przed opinią publiczną niczym nagi cesarz.
